مطالعه انگاره ها و ادراکات اعضای هیئت علمی از مفهوم آزادی آکادمیک

هدف این پژوهش مطالعه فهم و ادراک اعضای هیئت علمی از مفهوم آزادی آکادمیک بود. رویکرد پژوهش آمیخته از نوع اکتشافی بود که در بخش کیفی از روش پژوهش پدیدارشناسی و برای جمع­ آوری داده ­ها از ابزار مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شد. مشارکت­ کنندگان در بخش کیفی ۲۱ نفر از اعضاء هیات علمی دانشگاه کردستان بودند، که به روش نمونه­ گیری هدفمند انتخاب شدند و فرایند جمع­ آوری اطلاعات تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. جهت تحلیل یافته ­های این بخش از روش تحلیل مضمون استفاده شد. نتایج پژوهش در بخش کیفی شامل شش طبقه آزادی در پژوهش و تحقیق، آزادی در تدریس و عمل آموزش، آزادی از خودسانسوری، حفظ استقلال عمل سازمانی نهادهای دانشگاهی، آزادی از تلقین و القاء و رعایت حقوق مشروع دانشجویان بود. روش پژوهش در بخش کمی توصیفی- پیمایشی بود. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق ساخته (۳۳ سوالی) و شامل ۶ خرده مقیاس و محتوای آن برگرفته از داده­های بخش کیفی و ادبیات موضوع بود. جامعه آماری در بخش کمی ۱۳۰ نفر از اعضاء هیات علمی دانشگاه کردستان بودند که براساس فرمول کوکران انتخاب شدند. داده­ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و AMOS و با بهره­ گیری از آمار توصیفی و استنباطی تجزیه و تحلیل شدند. از نظر اعضای هیئت علمی، بعد حفظ استقلال عمل سازمانی نهادهای دانشگاهی بیشترین و بعد رعایت حقوق مشروع دانشجویان کمترین اهمیت را در شکل دادن به مفهوم آزادی آکادمیک داشته است. نتایج آزمون تحلیل واریانس نیز حاکی از آن است که آزادی از خودسانسوری، آزادی از تلقین و القاء، حفظ استقلال عمل سازمانی نهادهای دانشگاهی در حوزه علوم انسانی و اجتماعی نسبت به حوزه ­های علوم پایه و فنی- مهندسی دارای اهمیت بیشتری است.

کلیدواژه ها:

مفهوم آزادی آکادمیک ، ابعاد آزادی آکادمیک ، انگاره و تصورات اعضای هیات علمی ، دانشگاه کردستان.