کاربرد مطالعه ساختار مولکولی آسفالتین ها در بررسی پیوستگی افقی مخزن: مطالعه موردی مخزن بنگستان در یکی از میادین فروافتادگی دزفول

بخش بندی مخزنی پدیده ای است که در اثر حضور سدهای جریانی، مخزن هیدروکربنی به نواحی مجزا با رفتارهای جریانی متفاوت تفکیک می شود. شناسایی دقیق این سدهای جریانی و نواحی مختلف مخزنی برای مدیریت بهینه میدان، برآورد صحیح ذخیره، طراحی مناسب محل چاه ها و به طورکلی برای کلیه تصمیمات آینده میدان از اهمیت بالایی برخوردار است. با توجه به اهمیت مطالعه بخش بندی مخزنی در میادین نفتی ایران، در این مقاله پیوستگی افقی در مخزن بنگستان یکی از میادین فروافتادگی دزفول مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور از روش جدید و کارآمد استفاده از خصوصیات ساختاری آسفالتین ها با استفاده از طیف سنجی مادون قرمز تبدیل فوریه (FTIR)  بهره گرفته شد. آسفالتین ها ترکیبات ماکرومولکولی با ساختاری مشابه کروژن هستند که به دلیل پایداری در برابر فرآیندهای ثانویه ای مانند تجزیه زیستی و آب شویی، شاخص مناسبی برای به دست آوردن اثر انگشت نفت خام و ارزیابی ناهمگنی ترکیب مخزن به شمار می روند. در این مطالعه، چهار نمونه نفت خام از چاه های تولیدی مخزن بنگستان تهیه و توسط آنالیز FTIR  اندیس های ساختاری مختلف شامل شاخص های آلیفاتیکی، آروماتیکی، شاخه دار و جانشینی به منظور مقایسه خصوصیات ساختاری آسفالتین های مختلف مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد نمونه S-۱  از نظر اندیس های ساختاری و ترکیب شیمیایی تفاوت معناداری با سایر نمونه ها (S-۲, S-۳ و S-۴) دارد. این موضوع بیانگر اختلاف در اثر انگشت نفت خام در چاه های مورد مطالعه است و این تفاوت در نتیجه حضور سد جریانی در مخزن بنگستان ایجاد شده است. برای تایید نتایج از داده های فشار نیز استفاده شد که داده های فشار نیز گرادیان فشار متفاوتی برای چاه S-۱ در مقابل سایر چاه ها در مخزن بنگستان نشان داد و حضور سد جریانی را تایید می کند؛ لذا استفاده از خصوصیات ساختاری آسفالتین ها به عنوان روشی کارآمد، کم هزینه، آسان و با نتایج مشابه داده های مهندسی مخزن در شناسایی ناپیوستگی های مخزنی مطرح می باشد.

کلیدواژه ها:

Reservoir compartmentalization ، Asphaltenes ، Fourier Transform Infrared spectroscopy (FTIR) ، Bangestan reservoir ، Dezful Embayment. ، زون بندی مخزنی ، آسفالتین ها ، طیف سنجی مادون قرمز (FTIR) ، مخزن بنگستان ، فروافتادگی دزفول.