بررسی تاثیر راهبردهای مقابله ای سالم والدین در مواجهه با بحران های زندگی بر خود تنظیمی و مسئولیت پذیری تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر راهبردهای مقابله ای سالم والدین در مواجهه با بحران های زندگی بر میزان خودتنظیمی و مسئولیت پذیری تحصیلی دانش آموزان مقطع متوسطه شهرستان آبدانان انجام شد و اهمیت انجام این مطالعه از آن جهت است که شیوه برخورد والدین با بحران ها به عنوان یکی از مهم ترین عوامل شکل دهنده به سبک های شناختی، هیجانی و رفتاری نوجوانان به ویژه در حوزه تحصیل شناخته می شود و می تواند نقش تعیین کننده ای در توانایی دانش آموز برای تنظیم رفتارهای یادگیری و پذیرش مسئولیت های تحصیلی ایفا کند. این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی بوده و جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه شهرستان آبدانان در سال تحصیلی جاری بود که از میان آن ها ۲۰۰ نفر دانش آموز شامل ۹۸ دختر و ۱۰۲ پسر با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند تا ترکیب جنسیتی نمونه نماینده واقعی جامعه باشد. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه راهبردهای مقابله ای سالم والدین بر اساس مدل کارور و شی یر، پرسشنامه خودتنظیمی تحصیلی مبتنی بر الگوی زیمرمن و پرسشنامه مسئولیت پذیری تحصیلی دانش آموزان بود که همگی از روایی و پایایی مورد تایید برخوردارند. داده ها پس از جمع آوری با استفاده از شاخص های آمار توصیفی و آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه تحلیل شد. یافته ها نشان داد میان راهبردهای مقابله ای سالم والدین و میزان خودتنظیمی دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (p<۰.۰۱) و همچنین میان راهبردهای مقابله ای سالم والدین و مسئولیت پذیری تحصیلی دانش آموزان نیز رابطه مثبت و معنادار مشاهده شد (p<۰.۰۱) و علاوه بر این تحلیل رگرسیون چندگانه بیان کرد که راهبردهای مقابله ای والدین توان پیش بینی خودتنظیمی و مسئولیت پذیری تحصیلی را دارند و بخش قابل توجهی از واریانس این دو سازه را تبیین می کنند. این نتایج نشان می دهد سبک مقابله والدین هنگام مواجهه با بحران ها می تواند از طریق الگوبخشی، شکل دهی محیط عاطفی خانواده، تنظیم هیجانات فرزند و ایجاد چارچوب های رفتاری منسجم بر عملکرد تحصیلی و خودنظارتی نوجوانان اثرگذار باشد.

کلیدواژه ها:

راهبردهای مقابله ای سالم والدین در مواجهه با بحران های زندگی ، خود تنظیمی ، مسئولیت پذیری تحصیلی