تحلیل تجربه امر والا و بحران معنا در بستر فروپاشی فراروایت ها: مطالعه موردی رمان «ماه غمگین، ماه سرخ» با تکیه بر اندیشه های لیوتار

پژوهش حاضر با هدف بررسی رمان «ماه غمگین، ماه سرخ» اثر رضا جولایی، بر مبنای نظریه امر والا و فروریختن فراروایت ها در اندیشه ژان فرانسوا لیوتار نگاشته شده است. فراروایت ها (یا کلان روایت ها)، به روایت های بزرگ و فراگیری اطلاق می شود که معنای تاریخ، جامعه و ارزش ها را حول یک نظم یا حقیقت جهانی تبیین می کنند؛ اما لیوتار در عصر پست مدرن، بحران مشروعیت و فروپاشی این روایت های فراگیر را نشان می دهد و جای آن ها را به خرده روایت های پراکنده، محلی و شخصی می دهد‎.‎ در این میان، امر والا نزد لیوتار تجربه ای است که آدمی را با حد نهایی دریافت، زبان و معنا مواجه می کند؛ تجربه ای سرشار از حیرت یا ترس، که فراتر از توان بازنمایی کامل عقل و زبان قرار می گیرد. هدف نگارنده از این پژوهش، تبیین چگونگی بازتاب امر والا و زوال فراروایت ها در لایه های معنایی و ساختاری رمان «ماه غمگین، ماه سرخ» است‎.‎ روش تحقیق، کیفی و مبتنی بر تحلیل و تفسیر متن، با الهام از مفاهیم زیبایی شناسی و فلسفی لیوتار و بررسی نمونه های روایی و گفت وگوهای شخصیت ها انجام شده است‎.‎ یافته ها نشان می دهد که جولایی با پرداخت به فقدان ها، سوگ، مواجهه با مرگ و ناتوانی زبان در بیان تجربه های بنیادین، لحظات والای لیوتاری را خلق می کند. همچنین با ترسیم شکست آرمان ها، بی اعتباری اهداف کلان و جدال شخصیت ها با قدرت، سقوط فراروایت های سیاسی و اجتماعی را در بستر روایت برجسته می سازد و صداهای فردی، تجربه های زیسته و خردروایت های مقاومت را به جای آنها می نشاند‎.‎

کلیدواژه ها:

رضا جولایی ، ماه غمگین ، ماه سرخ ، لیوتار ، امر والا ، فراروایت.