نقش خودپنداره تحصیلی و جو تعاملی معلم در پیش بینی امید تحصیلی

امید تحصیلی به عنوان حالتی انگیزشی مبتنی بر اهداف روشن و راهبردهای موفقیت، نقش کلیدی در پیشرفت تحصیلی نوجوانان ایفا می کند. این پژوهش مروری کتابخانه ای، مبانی نظری و پیشینه نقش خودپنداره تحصیلی (ادراک فرد از شایستگی های آموزشی) و جو تعاملی معلم-دانش آموز (ارتباط حمایتی و ساختاریافته در کلاس) را در پیش بینی امید تحصیلی بررسی می کند. بر اساس نظریه اسنایدر (۱۹۹۱)، امید شامل اهداف، گذرگاه ها و عامل انگیزشی است و با خوش بینی، عزت نفس و اضطراب مرتبط است. خودپنداره تحصیلی، بر پایه دیدگاه های راجرز (هماهنگی خویشتن)، مزلو (خودشکوفایی) و آدلر (احساس حقارت)، از تجربیات فردی و محیطی شکل می گیرد و با عملکرد تحصیلی رابطه دوسویه دارد (سیف، ۱۳۹۲). جو تعاملی معلم نیز، به عنوان عامل محیطی، اشتیاق و استقلال دانش آموزان را تقویت می کند (ریان و پاتریک، ۲۰۱۱؛ هاشمی، ۱۳۹۰). پیشینه داخلی (کشت ورز کندازی و همکاران، ۱۴۰۰؛ ملاحی و تعبدی، ۱۳۹۸) و خارجی (اسچرام، ۲۰۲۰؛ مانن و هوسمن، ۲۰۲۰) نشان دهنده رابطه مثبت این متغیرها با امید است، اما مطالعات ترکیبی محدودند. نتایج حاکی از آن است که خودپنداره و جو تعاملی، واریانس قابل توجهی از امید را پیش بینی می کنند. پیشنهاد می شود برنامه های آموزشی بر تقویت این عوامل تمرکز کنند تا سلامت روانی و موفقیت تحصیلی نوجوانان افزایش یابد.

کلیدواژه ها:

امید تحصیلی ، خودپنداره تحصیلی ، جو تعاملی معلم