نقش معلم در شناسایی و هدایت استعدادهای پنهان دانش آموزان هنرستان

شناسایی و هدایت استعدادهای پنهان هنری در دانش آموزان هنرستان، یکی از چالش های بنیادین نظام های آموزشی است که به ویژه نقش معلمان در آن تعیین کننده است. بسیاری از استعدادهای خلاق، به دلیل نبود نظام شناسایی منسجم و عدم آگاهی معلمان از نشانه های ظریف استعداد، در فرآیند آموزش شناسایی نشده و خاموش باقی می مانند. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش معلم در شناسایی و هدایت استعدادهای پنهان دانش آموزان هنرستانی، بر اساس رویکردهای روان شناسی تربیتی و نظریه های هوش های چندگانه است. بر مبنای دیدگاه گاردنر، هوش هنری نوعی هوش مجزا محسوب می شود که می تواند از طریق مشاهده دقیق، تجربه های عمل محور و تعاملات باز تاییدی معلم شکوفا شود. همچنین یافته های بندورا و راجرز بیانگر آن است که معلمانی که فضای حمایتی، غیررقابتی و مبتنی بر خودکارآمدی در کلاس ایجاد می کنند، فرصت بیشتری برای کشف استعدادهای طبیعی دانش آموزان دارند. پژوهش حاضر از نوع توصیفی–تحلیلی بوده و مبتنی بر مرور نظام مند مطالعات بین المللی (۱۹۹۰ تا ۲۰۲۴) در حوزه پرورش استعدادهای هنری است. داده ها از طریق تحلیل ۶۵ مقاله علمی و ۱۲ پایان نامه تخصصی گردآوری شدند. تحلیل ها نشان داد توان مشاهده گری معلم، طرز تلقی او از «موفقیت هنری»، و نحوه ی بازخورددهی به دانش آموز، مهم ترین مولفه های تاثیرگذار در کشف استعدادهای پنهان هنری اند. افزون بر آن، آموزش معلمان در زمینه ی ارزیابی خلاقیت و استفاده از ابزارهای چندوجهی مشاهده (نقاشی، طراحی، رفتار خلاق) نقش بسزایی در هدایت موثر استعدادها دارد. در مجموع، یافته ها تاکید می کنند که پرورش خلاقیت هنری تنها از طریق رویکردهای برنامه ای ممکن نیست؛ بلکه معلم باید خود ناظر، مربی و حامی فرایند کشف استعداد باشد.

کلیدواژه ها:

واژه های کلیدی: استعدادهای پنهان ، هنرستان ، خلاقیت ، معلم ، هوش های چندگانه ، پرورش استعداد .