تهیه منحنی استاندارد دز-پاسخ کروموزوم های دی سانتریک القا شده با پرتوهای گاما

در سوانح پرتوی مختلف، تخمین صحیح میزان پرتوگیری افراد پرتو دیده از اهمیت خاصی برخوردار بوده و از عوامل اصلی موثر در تصمیم گیری های پزشکی و درمان مصدومین پرتوی است. هدف دزیمتری بیولوژیکی، تخمین میزان پرتوگیری افراد به کمک بررسی تغییرات کمی و قابل اندازه گیری صدمات پرتوی در سیستم های بیولوژیک به دنبال پرتوگیری است. روش آنالیز متافاز، متداول ترین روش سیتوژنتیکی برای تخمین بیولوژیکی میزان پرتوگیری افراد است. در این روش، تعداد آسیب های ناپایدار کروموزومی دی سانتریک شمارش شده در کشت لنفوسیت های خون محیطی، مقدار دز جذب شده را توصیف نموده و معیاری برای تخمین میزان پرتوگیری فرد است. با وجود بهبود روش ها و اتخاذ برنامه های آماری مشابه در بررسی اطلاعات در آزمایشگاه های بیودزیمتری مختلف ، تفاوت معنی داری در بین نتایج آزمایشگاه های بیودزیمتری ملاحظه می شود و آژانس بین المللی انرژی اتمی پیشنهاد می کند که هر آزمایشگاه ، منحنی دز - پاسخ خود را تهیه و استفاده کند. برای تهیه منحنی دز-پاسخ در آزمایشگاه بیودزیمتری مرکز نظام ایمنی هسته ای کشور، پس از تهیه نمونه خون کامل از ۵ داوطلب (سه مرد و دو زن) در محدوده سنی ۳۵ تا ۴۵ سال، نمونه ها با دزهای مختلف ۱/۰، ۲۵/۰، ۵/۰، ۷۵/۰، ۱، ۲، ۳ و ۴ گری پرتو گاما (ساطع شده از چشمه کبالت ۶۰) پرتودهی شدند. پس از جداسازی و کشت لنفوسیت ها، سلول ها در ساعت ۴۵ با کلسمید تیمار شده و در ساعت ۴۸ محصول برداری شدند. پس از کدگذاری و رنگ آمیزی سلول ها، مطالعات میکروسکوپی اسلایدها انجام شده و تعداد بیراهی های کروموزومی دی سانتریک در گستره های متافازی مورد بررسی ثبت شد. پس از تعیین تعداد بیراهی ها در دزهای مختلف و با استفاده از نرم افزار Dose Estimate، ارتباط میان تعداد بیراهی های ناپایدار کروموزومی با مقدار دز پرتو استخراج و منحنی استاندارد دز-پاسخ تهیه شد. برای تایید کارایی منحنی رسم شده، از دو نمونه پرتو دیده با دزهای نامعلوم استفاده شد و مقایسه نتایج دزیمتری بیولوژیکی استخراج شده از منحنی با دزهای فیزیکی، صحت دز بیولوژیکی را تایید نمود.

کلیدواژه ها:

دزیمتری بیولوژیکی ، آنالیز متافاز ، پرتو گاما ، سنجش دی سانتریک ، منحنی کالیبراسیون