فاکتورهای موثر در کشت بافت و روش های انتقال ژن به گیاه گندم

در سال ­های اخیر، تولید غلات به دلیل تشدید تنش ­های زنده و غیرزنده ی متعدد کاهش یافته است. ازاین رو اصلاح ارقام غلات سازگار به تنش­ ها، یک ضرورت در اصلاح آن­ها می ­باشد. از چند دهه قبل، کشت درون­ شیشه­ ای برای ریز ازدیادی، گزینش درون شیشه­ ای در برنامه­ های اصلاحی، ایجاد مقاومت به تنش ها با بهره گیری از تنوع سوماکلونی ناشی از شرایط درون شیشه ­ای و همچنین در مهندسی ژنتیک به منظور انتقال ژن از منابع بیگانه به گیاهان زراعی استفاده می ­شود. چندین فاکتور موثر درکشت بافت سلول در شرایط آزمایشگاه وجود دارد. یک سری از این فاکتورها داخلی و یک سری، خارجی هستند. پاسخ به کشت بافت در غلات تحت تاثیر عوامل متعددی از قبیل ژنوتیپ، منبع ریزنمونه، منشا جغرافیایی، رقم، وضعیت فیزیولوژیکی گیاه دهنده ریزنمونه، محیط کشت و تعامل بین آن ها می­ باشد. امروزه از جنین ­های بالغ به همراه آندوسپرم، بدون حمایت آندوسپرم و تکه­ های نازک از آن به عنوان ریزنمونه در کشت بافت گندم استفاده می ­شود. انتقال ژن ابزار قدرتمندی است که در بهبود محصول و مطالعات بیولوژی مولکولی غلات استفاده می ­شود. در اکثر روش­ های تراریختی، استفاده از کشت بافت برای باززایی گیاهان تراریخته امری ضروری است. مناسب ­ترین ریزنمونه برای تراریزش آن هایی هستند که قبل و بعد از تراریزش، به کوتاه ­ترین دوره کشت بافت نیاز داشته باشند.

کلیدواژه ها:

wheat ، tissue culture ، gene transfer ، agrobacterium ، biomaterial ، گندم ، کشت بافت ، انتقال ژن ، اگروباکتریوم ، زیست پرتابی