اطلاعات جعلی و پیامدهای آن بر پرستاری: مروری روایتی از چالش ها و راهکارها

گسترش شبکه های اجتماعی موجب افزایش انتشار اطلاعات جعلی سلامت شده است و پیامدهایی مانند کاهش اعتماد به نظام سلامت و اختلال در تصمیم گیری درمانی را به دنبال دارد. پرستاران به عنوان ارائه دهندگان مراقبت مبتنی بر شواهد، در خط مقدم مواجهه با این پدیده قرار دارند، اما پژوهش های مربوط به پیامدها و راهبردهای مقابله با اطلاعات جعلی در پرستاری محدود است. ازاین رو، مطالعه حاضر با هدف انجام مرور روایتی از مفهوم اطلاعات جعلی و بررسی پیامدها، چالش ها و راهکارهای آن در حرفه پرستاری طراحی و اجرا شده است. براساس هدف و سوال پژوهش، جست وجوی نظام مند در پایگاه هایPubMed ، Scopus، Google Scholar، SID و IranMedex در سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ با استفاده از کلیدواژه های انگلیسی و فارسی مرتبط انجام گرفت. معیارهای ورود شامل مقالات منتشرشده در مجلات معتبر علمی پژوهشی، زبان انگلیسی یا فارسی، دسترسی به متن کامل، ارتباط محتوایی با موضوع اطلاعات جعلی و حوزه پرستاری و معیارهای خروج شامل دسترسی نداشتن به متن کامل، نامه به سردبیر، مقالات منتشرشده در مجلات نامعتبر و مقالات ارائه شده در همایش ها و کنفرانس ها بودند. غربالگری عنوان، چکیده و متن کامل را دو ارزیاب مستقل انجام دادند و در موارد اختلاف، از ارزیاب سوم استفاده شد. ارزیابی کیفیت مقالات با چک لیست SANRA برای مطالعات روایتی و چک لیست های JBI برای مطالعات توصیفی و کیفی صورت گرفت. نهایتا ده مقاله واجد شرایط برای تحلیل نهایی انتخاب شد. یافته ها براساس چهار درون مایه اصلی سازمان دهی شدند: ۱. پیامدهای اطلاعات جعلی بر سلامت و پرستاری، ۲. عوامل مرتبط با گسترش اطلاعات جعلی، ۳. راهبردهای مقابله با اطلاعات جعلی، ۴. موانع مقابله با اطلاعات جعلی. پدیده اطلاعات جعلی تهدیدی جدی برای ایمنی بیماران، کیفیت مراقبت و سلامت روانی پرستاران محسوب می شود. پرستاران، به عنوان خط مقدم نظام سلامت، نه تنها باید توانمندی شناسایی و تصحیح اطلاعات جعلی را داشته باشند، بلکه در هدایت بیماران به سمت منابع معتبر و ارتقای سواد سلامت نقش مهمی ایفا می کنند. ازاین رو، ضروری است سیاست گذاران و مدیران نظام سلامت با تدوین راهبردهای ملی، تقویت سازوکارهای اجرایی و تامین منابع لازم و مربیان پرستاری با توسعه برنامه های آموزشی ساختاریافته، بستر توانمندسازی پرستاران را در مواجهه با اطلاعات جعلی سلامت فراهم کنند؛ اقدامی که می تواند ظرفیت نظام سلامت را برای پیشگیری و کاهش پیامدهای زیان بار این پدیده ارتقا دهد.

کلیدواژه ها:

Fake information ، Fake news ، Misinformation ، Nursing. ، اطلاعات جعلی ، اخبار جعلی ، اطلاعات نادرست ، پرستاری.