نقش جو عاطفی مدرسه در احساس تعلق تحصیلی و کاهش ترک تحصیل دانش آموزان

پدیده ترک تحصیل دانش آموزان یکی از چالش های اساسی نظام های آموزشی است که پیامدهای فردی و اجتماعی گسترده ای به همراه دارد. پژوهش های معاصر نشان داده اند که عوامل صرفا اقتصادی و ساختاری نمی توانند تبیین کاملی از این پدیده ارائه دهند و توجه به متغیرهای روانی-اجتماعی و بافت عاطفی مدرسه ضروری است. مقاله مروری حاضر با هدف تحلیل نقش جو عاطفی مدرسه در احساس تعلق تحصیلی و کاهش ترک تحصیل دانش آموزان انجام شده است. در این مقاله، با بهره گیری از منابع معتبر داخلی و خارجی در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴، مبانی نظری و پیشینه تجربی مرتبط با سه سازه اصلی یعنی جو عاطفی مدرسه، احساس تعلق تحصیلی و ترک تحصیل مورد بررسی قرار گرفته است. یافته ها نشان می دهد که جو عاطفی مثبت مدرسه که با ویژگی هایی همچون حمایت عاطفی معلمان، روابط گرم و احترام آمیز با همسالان و احساس امنیت روانی مشخص می شود، بستر مناسبی برای ارضای نیاز بنیادین دانش آموزان به ارتباط و پذیرش فراهم می آورد. این ارضای نیاز، به نوبه خود منجر به تقویت احساس تعلق به مدرسه شده و از این طریق، تمایل به ترک تحصیل را کاهش می دهد. همچنین جو عاطفی مثبت به عنوان یک عامل محافظتی در برابر عوامل خطرآفرین فردی و خانوادگی عمل می کند و می تواند دانش آموزان در معرض آسیب را از تصمیم به ترک تحصیل بازدارد. بر اساس یافته ها، مداخلات مبتنی بر بهبود جو عاطفی مدرسه و برنامه های یادگیری اجتماعی-عاطفی از موثرترین راهبردها در کاهش نرخ ترک تحصیل محسوب می شوند. در پایان، پیشنهادهایی برای سیاست گذاران آموزشی، مدیران مدارس و پژوهشگران ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

جو عاطفی مدرسه ، احساس تعلق تحصیلی ، ترک تحصیل ، دلبستگی به مدرسه ، یادگیری اجتماعی-عاطفی.