تدوین چارچوب شایستگی های حرفه ای مدیران مدارس ابتدایی در عصر هوش مصنوعی

ورود به عصر جامعه اطلاعاتی و ظهور هوش مصنوعی (AI)، نظام های آموزشی را با تحولات بنیادینی مواجه کرده است. در این میان، مدیران مدارس به عنوان رهبران آموزشی، نقشی کلیدی در هدایت این تغییرات ایفا می کنند. هدف اصلی این پژوهش، تدوین چارچوب شایستگی های حرفه ای مدیران مدارس ابتدایی در عصر هوش مصنوعی است. با توجه به نفوذ روزافزون فناوری های نوین در نظام های آموزشی، نقش مدیران مدارس از مدیریت سنتی به سمت رهبری هوشمند تغییر یافته است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی مبتنی بر داده های کتابخانه ای و میدانی بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی مدیران مدارس ابتدایی و خبرگان در حوزه مدیریت آموزشی بود که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند، ۵۰ نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب گردیدند. داده های پژوهش از دو طریق کتابخانه ای (برای شناسایی ابعاد نظری) و میدانی (از طریق پرسشنامه و مصاحبه) گردآوری شدند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از شاخص های آماری توصیفی و استنباطی استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که شایستگی های حرفه ای مدیران مدارس در عصر هوش مصنوعی در چهار بعد اصلی «سواد داده ای و فناورانه»، «رهبری تحول آفرین و تغییر»، «مدیریت اخلاقی و حقوقی هوش مصنوعی» و «مهارت های ارتباطی و تعاملی دیجیتال» قابل طبقه بندی است. نتایج نشان داد که بعد سواد داده ای با میانگین ۴.۲ از ۵، بیشترین اهمیت را در بین شایستگی های مورد نیاز دارد. بر اساس نتایج، پیشنهاد می شود نهادهای آموزشی با برگزاری دوره های توانمندسازی، سطح آمادگی مدیران را برای استقرار هوش مصنوعی در مدارس ارتقا دهند.

کلیدواژه ها:

شایستگی حرفه ای ، مدیریت آموزشی ، هوش مصنوعی ، مدارس ابتدایی ، سواد داده ای