نقش مدیریت آموزشی در توسعه پایدار و تربیت شهروند مسئول

پایایی و تعالی جوامع انسانی در قرن بیست و یکم، در گرو عبور از توسعه ی صرفا اقتصادی و حرکت به سمت توسعه ای همه جانبه، پایدار و مسئولانه است. این مهم، بدون وجود شهروندانی آگاه، متعهد و مسئولیت پذیر میسر نخواهد بود. نظام های آموزشی به عنوان نهادهای اصلی جامعه پذیری و انتقال ارزش ها، در کانون توجه برای نیل به این اهداف قرار دارند. در این میان، مدیریت آموزشی به عنوان حلقه ی واسط میان سیاست های کلان و اجرای برنامه های درسی، نقشی محوری و چندوجهی در جهت دهی به فرآیند یاددهی-یادگیری برای تربیت شهروندانی دارد که بتوانند در مسیر پایداری زیست بوم انسانی و طبیعی گام بردارند(اجدری و همکاران، ۱۴۰۳). این مقاله با اتخاذ رویکردی تحلیلی-تلفیقی، به بررسی نقش مدیریت آموزشی در توسعه پایدار و تربیت شهروند مسئول می پردازد. در این راستا، ابتدا مبانی نظری و تعاریف دقیق متغیرهای اصلی پژوهش شامل «مدیریت آموزشی»، «توسعه پایدار» و «شهروند مسئول» با استناد به منابع معتبر داخلی و بین المللی تبیین می شود(علوی فر و همکاران، ۱۴۰۱). سپس، ابعاد مختلف تاثیرگذاری مدیریت آموزشی بر این دو مولفه در قالب کارکردهایی چون طراحی و اجرای برنامه های درسی پایدار، ایجاد و رهبری فرهنگ مدرسه ای مسئولانه، توسعه حرفه ای معلمان، مدیریت منابع فیزیکی با رویکرد زیست محیطی، و تعامل اثربخش با ذی نفعان جامعه و خانواده تحلیل می گردد(سعادت طلب و شیرعلی، ۱۴۰۱). در ادامه، چالش های فراروی مدیران آموزشی در مسیر تحقق این ماموریت، از جمله کمبود منابع، نبود انسجام در سیاست ها و مقاومت در برابر تغییر، شناسایی و راهکارهایی برای غلبه بر آنها ارائه می شود(آقاجری، ۱۴۰۲). یافته های پژوهش نشان می دهد که گذار از مدیریت آموزشی سنتی به مدیریتی تحول آفرین، مبتنی بر رهبری اخلاقی، مشارکت جو و آینده نگر، شرطی اساسی برای نیل به اهداف توسعه پایدار و پرورش نسل جدیدی از شهروندان مسئول است. مقاله با ارائه ی مدلی مفهومی از تعامل این مولفه ها و پیشنهادهایی برای سیاست گذاران و مجریان حوزه ی آموزش، به نتیجه گیری می پردازد(GIECC، ۲۰۲۵).

کلیدواژه ها:

کلیدواژه ها: مدیریت آموزشی ، توسعه پایدار ، شهروند مسئول ، رهبری آموزشی ، آموزش برای توسعه پایدار