نقش سرمایه اجتماعی در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

پیشرفت تحصیلی دانش آموزان همواره یکی از دغدغه های اصلی نظام های آموزشی بوده است. اگرچه عوامل متعددی همچون هوش، انگیزه فردی و امکانات آموزشی در این زمینه مورد بررسی قرار گرفته اند، اما نقش متغیرهای اجتماعی به ویژه سرمایه اجتماعی کمتر در پژوهش های داخلی کانون توجه بوده است. این مقاله با رویکردی کیفی و توصیفی به بررسی نقش سرمایه اجتماعی در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان می پردازد. سرمایه اجتماعی که شامل شبکه های روابط، اعتماد متقابل و هنجارهای همیاری در درون خانواده، مدرسه و جامعه محلی است، می تواند بستر مناسبی برای یادگیری و موفقیت تحصیلی فراهم آورد. یافته های این پژوهش توصیفی نشان می دهد که روابط گرم و حمایتگر والدین با فرزندان، نظارت والدینی بر فرآیند تحصیل، تعامل مثبت معلم با دانش آموز، و احساس تعلق به مدرسه به عنوان ابعادی از سرمایه اجتماعی، نقش تعیین کننده ای در افزایش انگیزه، کاهش اضطراب تحصیلی، تقویت خودپنداره مثبت و در نهایت ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان دارند. بر این اساس، تقویت سرمایه اجتماعی در محیط خانواده و مدرسه می تواند به عنوان یک راهبرد اثربخش در سیاست گذاری های آموزشی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

سرمایه اجتماعی ، پیشرفت تحصیلی ، دانش آموزان ، خانواده ، مدرسه ، روابط معلم-دانش آموز ، اعتماد اجتماعی