بررسی تاثیر محیط مدارس با عملکرد و انگیزش تحصیلی دانش آموزان ابتدایی

بررسی تاثیر محیط آموزشی مدارس با عملکرد و انگیزش تحصیلی دانش آموزان همواره از دغدغه های اصلی نظام های آموزش عالی بوده است. این پژوهش با هدف بررسی رابطه ی بین کیفیت محیط آموزشی (شامل مولفه های کالبدی، آموزشی-پژوهشی، اجتماعی-روانی و خدمات رفاهی) با انگیزش تحصیلی و عملکرد دانش آموزان انجام شده است. جامعه ی آماری پژوهش را کلیه دانش آموزان مدارس های دولتی و غیردولتی در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ تشکیل دادند که با روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی، ۳۸۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی از نوع همبستگی بود. برای جمع آوری داده ها از سه پرسشنامه استاندارد کیفیت محیط آموزشی (با چهار خرده مقیاس)، انگیزش تحصیلی هارتر و معدل ترم گذشته به عنوان شاخص عملکرد استفاده شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و با به کارگیری روش های آماری ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و تحلیل واریانس تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بین تمامی مولفه های کیفیت محیط آموزشی با انگیزش تحصیلی و عملکرد دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. مولفه ی اجتماعی-روانی (شامل روابط استاد-دانش اموز، جو کلاس و حمایت های عاطفی) قوی ترین پیش بین برای انگیزش تحصیلی بود، در حالی که مولفه ی آموزشی-پژوهشی (شامل صلاحیت علمی معلم ها، کیفیت آموزش و امکانات پژوهشی) بیشترین تاثیر را بر عملکرد تحصیلی داشت. همچنین، بین ادراک دانش آموزان مدارس های دولتی و غیردولتی از کیفیت محیط آموزشی و همچنین بین دانش آموزان رشته های علوم انسانی و علوم پایه/فنی-مهندسی تفاوت معناداری مشاهده شد. نتایج این پژوهش بر اهمیت نگاه جامع به محیط های آموزشی فراتر از شاخص های صرفا کالبدی و توجه ویژه به بعد تعاملی و روان شناختی محیط برای ارتقای بهره وری آموزشی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

کیفیت محیط آموزشی ، انگیزش تحصیلی ، عملکرد تحصیلی