واکاوی دیدگاه ژان پیاژه و جان دیویی در گفتگو با فلسفه تربیتی اسلام (نقش تربیتی بازی در پیشرفت تحصیلی کودک)

بازی به عنوان یکی از بنیادی ترین فعالیت های دوران کودکی، همواره در کانون توجه مربیان، روان شناسان و فیلسوفان تربیت قرار داشته است. هدف از این پژوهش، تبیین نقش تربیتی بازی در ارتقای پیشرفت تحصیلی کودکان از رهگذر بررسی و مقایسه دیدگاه های دو فیلسوف اثرگذار در این حوزه، ژان پیاژه و جان دیویی، است. از منظر پیاژه، بازی نمود مرحله رشد شناختی کودک بوده و ابزاری برای همگون سازی تجارب و فهم فعال جهان پیرامون محسوب می شود. در مقابل، دیویی بازی را تجربه ای هدفمند و وسیله ای برای یادگیری اجتماعی، حل مسئله و تحقق مفهوم «مدرسه-زندگی» می داند. این مقاله با تحلیل انتقادی دیدگاه های یادشده، به بررسی تطبیقی آن ها با فلسفه تربیتی اسلام پرداخته است. بر اساس آیات قرآن، روایات معصومان (ع) و آرای اندیشمندان مسلمان، نشان داده می شود که نگرش اسلامی به بازی، نگاهی جامع، هدفمند و متعادل دارد؛ به گونه ای که بازی هماهنگ با فطرت انسانی، زمینه ساز پرورش عقلانیت، خلاقیت، مسئولیت پذیری و تقرب به خداوند است. در نتیجه، تلفیق دیدگاه های روان شناختی پیاژه و دیویی با مبانی انسان شناختی و غایت شناختی اسلام، می تواند الگویی جامع و متوازن برای بهره گیری از بازی در جهت رشد همه جانبه تحصیلی و تربیتی کودک ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

بازی ، پیشرفت تحصیلی ، ژان پیاژه ، جان دیویی ، فلسفه تربیت اسلامی ، رشد شناختی ، تجربه.