طراحی الگوی تدریس تلفیقی مهارت های اجتماعی و تحصیلی با تاکید بر نقش معلم

پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی تدریس تلفیقی مهارت های اجتماعی و تحصیلی در دوره ابتدایی با تاکید بر نقش معلم انجام شده است. مهارت های اجتماعی به عنوان یکی از مولفه های اساسی رشد همه جانبه کودکان، نقش مهمی در موفقیت تحصیلی و سازگاری آنان با محیط مدرسه ایفا می کند. با وجود تاکید نظریه پردازان بر ارتباط متقابل این دو حوزه، برنامه های درسی موجود غالبا به صورت مجزا به آن ها می پردازند. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. جامعه پژوهش شامل متخصصان علوم تربیتی، معلمان با تجربه و کارشناسان حوزه های مطالعات اجتماعی، ریاضیات و ادبیات فارسی بود. نمونه گیری به صورت هدفمند انجام و ۱۴ نفر از متخصصان و معلمان با تجربه انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون براون و کلارک مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های تحقیق در قالب پنج مضمون اصلی سازماندهی شد: ۱) مولفه های مهارت های اجتماعی قابل تلفیق در تدریس (شامل همکاری، همدلی، ارتباط موثر، مسئولیت پذیری و احترام)، ۲) راهبردهای تدریس تلفیقی (شامل یادگیری مشارکتی، بحث گروهی، ایفای نقش، پروژه های گروهی و داستان گویی)، ۳) نقش معلم در تلفیق مهارت ها (شامل الگوسازی، تسهیل گری، طراحی موقعیت های یادگیری و بازخورددهی)، ۴) ظرفیت های دروس مختلف برای تلفیق (شامل مطالعات اجتماعی، ریاضیات، ادبیات فارسی و سایر دروس)، و ۵) چالش ها و راهکارهای اجرایی. نتایج نشان داد که تلفیق مهارت های اجتماعی با محتوای تحصیلی نه تنها امکان پذیر است، بلکه باعث تعمیق یادگیری و افزایش انگیزه دانش آموزان می شود. بر اساس یافته ها، نتیجه گیری می شود که معلمان با شناخت ظرفیت های دروس مختلف و به کارگیری راهبردهای مناسب می توانند به طور هم زمان به اهداف تحصیلی و اجتماعی دست یابند. این مطالعه بر لزوم بازنگری در برنامه های درسی و ارائه آموزش های ضمن خدمت برای معلمان در زمینه تدریس تلفیقی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

تدریس تلفیقی ، مهارت های اجتماعی ، دوره ابتدایی ، یادگیری مشارکتی ، نقش معلم ، برنامه درسی