بررسی نقش آموزه های قرآنی و معارف اسلامی در تقویت مهارت های ارتباطی و اخلاق حرفه ای معلمان

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش آموزه های قرآنی و معارف اسلامی در تقویت مهارت های ارتباطی و اخلاق حرفه ای معلمان دوره ابتدایی انجام شده است. معلمان به عنوان الگوهای رفتاری دانش آموزان، نقش مهمی در تربیت دینی و اخلاقی نسل آینده ایفا می کنند. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. جامعه پژوهش شامل متخصصان علوم قرآنی، معارف اسلامی، علوم تربیتی و معلمان با تجربه بود. نمونه گیری به صورت هدفمند انجام و ۱۵ نفر از متخصصان و معلمان با تجربه انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون براون و کلارک مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های تحقیق در قالب پنج مضمون اصلی سازماندهی شد: ۱) اصول اخلاق حرفه ای معلم از منظر قرآن و معارف اسلامی (شامل اخلاص، صداقت، عدالت، مسئولیت پذیری، صبر و تواضع)، ۲) مهارت های ارتباطی مبتنی بر آموزه های دینی (شامل مدارا، حسن خلق، گوش دادن فعال، همدلی، و احترام به کرامت انسانی)، ۳) تاثیر باورهای دینی بر انگیزش و تعهد حرفه ای معلمان (شامل نگاه به معلمی به عنوان رسالت، انگیزه خدمت، و پاداش اخروی)، ۴) چالش های تلفیق آموزه های دینی در رفتار حرفه ای معلمان (شامل شکاف بین نظر و عمل، ضعف دانش دینی برخی معلمان، و موانع فرهنگی-اجتماعی)، و ۵) راهکارهای عملی برای تقویت اخلاق حرفه ای مبتنی بر آموزه های دینی (شامل آموزش ضمن خدمت، الگوسازی از معلمان موفق، و بازنگری در برنامه های تربیت معلم). نتایج نشان داد که آموزه های قرآنی و معارف اسلامی ظرفیت بالایی برای ارتقای اخلاق حرفه ای و مهارت های ارتباطی معلمان دارند. مفاهیمی مانند اخلاص، صداقت، عدالت، صبر، تواضع و احترام به کرامت انسانی که در قرآن و روایات بر آن ها تاکید شده است، می توانند به عنوان چارچوبی ارزشمند برای رفتار حرفه ای معلمان عمل کنند. همچنین، باورهای دینی با ایجاد نگاه به معلمی به عنوان رسالت و تکلیف الهی، انگیزه و تعهد حرفه ای معلمان را افزایش می دهد. بر اساس یافته ها، نتیجه گیری می شود که ادغام آموزه های قرآنی و معارف اسلامی در برنامه های تربیت معلم و دوره های ضمن خدمت می تواند به ارتقای اخلاق حرفه ای و بهبود کیفیت تعاملات معلمان با دانش آموزان منجر شود. این مطالعه بر لزوم همکاری میان رشته ای بین متخصصان علوم قرآنی، علوم تربیتی و معلمان برای طراحی برنامه های موثر تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

آموزه های قرآنی ، معارف اسلامی ، اخلاق حرفه ای ، مهارت های ارتباطی ، معلمان ابتدایی ، تربیت دینی