بررسی رابطه بین تعارض کار – خانواده و اخلاق حرفه ای با مسئولیت اجتماعی معلمان ابتدایی ناحیه یک شهر بندرعباس

تعارض کار و خانواده از چالش های مهم افراد شاغل به ویژه در حرفه های حساس مانند آموزش، تاثیر قابل توجهی بر جنبه های مختلف زندگی کاری و شخصی افراد دارد. این تعارض زمانی رخ می دهد که انتظارات کاری با مسئولیت های خانوادگی تداخل پیدا کرده و باعث فشار و استرس در فرد می شود. در عین حال، اخلاق حرفه ای به عنوان یک چارچوب اصولی در رفتارهای کاری، تاثیر مستقیم بر میزان تعهد و مسئولیت پذیری اجتماعی افراد دارد. معلمان به دلیل نقش مهم خود در جامعه و تاثیرگذاری بر دانش آموزان، نیازمند حفظ تعادل بین تعارضات کاری و خانوادگی و رعایت اخلاق حرفه ای هستند تا بتوانند مسئولیت های اجتماعی خود را به خوبی ایفا کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین تعارض کار-خانواده و اخلاق حرفه ای با مسئولیت اجتماعی معلمان ابتدایی ناحیه یک شهر بندرعباس انجام شد. روش تحقیق توصیفی-پیمایشی و از نظر هدف کاربردی است. جامعه آماری شامل کلیه معلمان ابتدایی ناحیه یک شهر بندرعباس است و داده ها با استفاده از سه پرسشنامه ی استاندارد جمع آوری گردید: پرسشنامه تعارض کار-خانواده مبتنی بر مدل گرین هاوس و بیوتل، پرسشنامه اخلاق حرفه ای بر اساس مدل مورای و پرسشنامه مسئولیت اجتماعی بر اساس مدل کارول که پاسخ ها با طیف ۵ درجه ای لیکرت ارزیابی شد. پایایی پرسشنامه ها با آلفای کرونباخ تایید گردید. ( تعارض کار-خانواده = ۰.۸۷ ، اخلاق حرفه ای = ۰.۷۹ و مسئولیت اجتماعی = ۰.۸۰). نحلیل داده ها با استفاده از همبستگی پیرسون و رگرسیون گام به گام و چندگانه انجام شد .یافته ها نشان دادکه بین تعارض کار-خانواده ( به ویژه تعارض مبتنی بر زمان ، فشار و رفتار) و همچنین مولفه های اخلاق حرفه ای ( ازجمله احترام به همکار و توجه به رشد و ارزشیابی عادلانه دانش آموزان ) با با مسئولیت اجتماعی معلمان رابطه منفی و معنادار وجود دارد ؛ به این معنا که افزایش تعارض و کاهش پایبندی اخلاق حرفه ای با افت سطح مسئولیت پذیری اجتماعی همراه است . نتایج رگرسیون نیز مشخص ساخت که رشد و توسعه دانش آموز ، احترام به همکار و تعارض ناشی از فشار مهمترین پیش بینی کننده های مسئولیت اجتماعی معلمان است . بر اساس این پیشنهاد می شود نهادهای آموزشی با کاهش منابع ایجاد کننده نقش و تقویت آموزش اخلاق حرفه ای بستر ارتقای مسئولیت پذیری اجتماعی معلمان را فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

خانواده ، اخلاق حرفه ای ، مسئولیت اجتماعی ، معلمان ابتدایی ، فشار کاری ، بندرعباس - تعارض کار