مدیریت منابع آب ازمنظر جغرافیای سیاسی

آب به یکی از حساسترین کانون های ژئوپلیتیک قرن بیست و یکم تبدیل شده است. این مقاله با هدف تحلیل نقش جغرافیای سیاسی در مدیریت منابع آب، با استفاده از روش پژوهش مروری-تحلیلی و مطالعه اسناد کتابخانه ای انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که توزیع نامتقارن منابع آب در سطح جهان، به ویژه در حوضه های آبریز فرامرزی، در کنار تاثیرات شدید تغییرات اقلیمی، آب را از یک نهاده طبیعی به یک ابزار قدرت و عاملی برای همکاری یا تنش میان دولت ها تبدیل کرده است. آب به یک مولفه حیاتی در امنیت ملی، توسعه پایدار و ثبات منطقه ای بدل گشته و مدیریت آن مستلزم درک عمیق از تعامل پیچیده جغرافیا، سیاست و اقتصاد است. این پژوهش ضرورت رویکردی یکپارچه و چندسطحی را در حکمرانی آب مورد تاکید قرار می دهد؛ رویکردی که در آن دیپلماسی فعال آب، تقویت نهادهای بین المللی مرتبط، و اصلاح ساختارهای داخلی مدیریت منابع، به عنوان راهکارهای کلیدی برای کاهش تنش ها و تبدیل تهدیدها به فرصت های همکاری جویانه عمل می کنند. نتیجه گیری کلی مقاله بر این نکته استوار است که در جهان به هم پیوسته کنونی، امنیت آبی هر کشور به طور فزاینده ای با امنیت آبی همسایگان و مدیریت مشترک حوضه های آبریز گره خورده است.

کلیدواژه ها:

منابع آب ، جغرافیای سیاسی آب ، امنیت آبی ، دیپلماسی آب ، حکمرانی منابع آب ، ستیز و همکاری آبی ، حوضه های آبریز فرامرزی ، تغییرات اقلیمی ، هیدروپلیتیک ، ژئوپلیتیک محیطی