تحلیل پیوند بین هوش اجتماعی و کیفیت کار گروهی در کلاس های مبتنی بر یادگیری مشارکتی

کلاس های مبتنی بر یادگیری مشارکتی، محیط هایی پویا و تعاملی هستند که در آن ها دانش آموزان در قالب گروه های کوچک و هدفمند، برای دستیابی به اهداف مشترک تلاش می کنند. در چنین فضاهایی، کیفیت کار گروهی تنها به تقسیم وظایف یا انجام تکالیف محدود نمی شود، بلکه به میزان هماهنگی، همدلی، اعتماد متقابل، مسئولیت پذیری و مهارت های ارتباطی اعضا وابسته است. بدین ترتیب، موفقیت یا ناکامی گروه ها نه تنها تابع دانش موضوعی دانش آموزان، بلکه به شدت متاثر از توانایی آنان در درک دیگران، مدیریت روابط و تنظیم رفتارهای بین فردی است. اینجاست که مفهوم «هوش اجتماعی» به عنوان یکی از متغیرهای کلیدی در تحلیل کیفیت کار گروهی اهمیت می یابد. هوش اجتماعی به طور کلی به توانایی فرد در فهم احساسات، نیات و نگرش های دیگران، برقراری ارتباط موثر، حل تعارضات و سازگاری با موقعیت های اجتماعی اطلاق می شود.در بستر یادگیری مشارکتی، هوش اجتماعی می تواند به مثابه سرمایه ای پنهان عمل کند که کیفیت تعاملات گروهی را شکل می دهد. دانش آموزانی که از سطح بالاتری از هوش اجتماعی برخوردارند، معمولا درک دقیق تری از نشانه های کلامی و غیرکلامی هم گروهی های خود دارند، بهتر می توانند اختلاف نظرها را مدیریت کنند، نقش های گروهی را به طور منعطف بپذیرند و فضای امن و حمایتی برای تبادل ایده ها ایجاد نمایند. در مقابل، ضعف در مهارت های اجتماعی ممکن است به سوءتفاهم، رقابت ناسالم، انفعال برخی اعضا یا تسلط بیش از حد برخی دیگر بینجامد و در نهایت، اثربخشی فرایند یادگیری را کاهش دهد. کیفیت کار گروهی در کلاس های مشارکتی، مفهومی چندبعدی است که ابعاد شناختی، عاطفی و رفتاری را در بر می گیرد. از منظر شناختی، گروه های باکیفیت توانایی هم فکری، استدلال جمعی و ساخت مشترک دانش را دارند. از منظر عاطفی، احساس تعلق، اعتماد و حمایت متقابل در آن ها مشهود است. از منظر رفتاری نیز تقسیم کار منصفانه، پاسخ گویی و پایبندی به مسئولیت ها نمود می یابد. بررسی پیوند میان هوش اجتماعی و این ابعاد، می تواند به فهم عمیق تری از سازوکارهای درونی موفقیت یا شکست گروه های یادگیری منجر شود. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به تحلیل پیوند بین هوش اجتماعی و کیفیت کار گروهی در کلاس های مبتنی بر یادگیری مشارکتی شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که هوش اجتماعی و کار گروهی در کلاس های مبتنی بر یادگیری مشارکتی به طور متقابل یکدیگر را تقویت می کنند و با ارتقای مهارت های اجتماعی، همدلی، خودتنظیمی و تعامل سازنده، زمینه یادگیری عمیق، انسجام گروهی و رشد تربیتی و شخصیتی دانش آموزان را فراهم می آورند.

کلیدواژه ها:

هوش اجتماعی ، کارگروهی ، یادگیری مشارکتی ، آموزش ، دانش آموزان