تاثیر یادگیری فعال مبتنی بر پروژه بر انگیزش تحصیلی و خودکارآمدی دانش آموزان ابتدایی

مسئله: نظام های آموزشی سنتی اغلب بر انتقال منفعل دانش تمرکز دارند که منجر به کاهش محسوس انگیزش درونی و حس خودکارآمدی دانش آموزان دوره ابتدایی می شود. این پژوهش به بررسی این فرضیه می پردازد که پیاده سازی راهبردهای یادگیری فعال مبتنی بر پروژه (PBL) می تواند تاثیر معناداری بر بهبود سطوح انگیزش تحصیلی و خودکارآمدی (Self-Efficacy) این دانش آموزان داشته باشد.هدف: هدف اصلی این پژوهش، تعیین میزان و نحوه تاثیر آموزش مبتنی بر پروژه بر افزایش مولفه های انگیزش تحصیلی (شامل انگیزه درونی و بیرونی) و سطح خودکارآمدی دانش آموزان کلاس های چهارم و پنجم ابتدایی بود.روش: پژوهش حاضر از طرح کمی شبه آزمایشی با پیش آزمون و پس آزمون در دو گروه آزمایش (گروه دریافت کننده مداخله PBL) و کنترل (گروه آموزش مرسوم) استفاده نمود. جامعه آماری شامل ۴۰۰ دانش آموز از نواحی آموزشی شهر تهران بود که با روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی، ۱۲۰ نفر (۶۰ نفر در هر گروه) انتخاب شدند. ابزارهای اندازه گیری شامل پرسشنامه انگیزش تحصیلی (برگرفته از مدل هارتر) و مقیاس خودکارآمدی تحصیلی بندورا بود. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون های آماری توصیفی، تحلیل واریانس با اندازه های مکرر (ANOVA) و رگرسیون خطی چندگانه (شبیه سازی شده) انجام گرفت.یافته های کلیدی کمی شبیه سازی شده: نتایج تحلیل کوواریانس (ANCOVA) نشان داد که تفاوت معناداری در نمرات پس آزمون انگیزش تحصیلی بین دو گروه وجود دارد، به طوری که گروه آزمایش (میانگین پس آزمون انگیزش: ( \bar{X} = ۴.۲۱, SD = ۰.۵۵ )) نسبت به گروه کنترل (میانگین پس آزمون انگیزش: ( \bar{X} = ۳.۵۵, SD = ۰.۶۲ )) بهبود چشمگیری داشته است (( p < ۰.۰۰۱ )). همچنین، تاثیر مداخله PBL بر خودکارآمدی مثبت و قوی بود؛ ضرایب رگرسیون شبیه سازی شده (( \beta )) در پیش بینی خودکارآمدی توسط نوع آموزش، برابر با ۰.۶۸ (( p < ۰.۰۱ )) به دست آمد که نشان دهنده نقش محوری PBL در تقویت این سازه است.نتیجه گیری: یادگیری فعال مبتنی بر پروژه یک رویکرد موثر و پایدار برای غنی سازی محیط یادگیری دانش آموزان ابتدایی است که به طور مثبت و معناداری انگیزش درونی و حس شایستگی (خودکارآمدی) آنان را ارتقا می دهد. این یافته ها لزوم بازنگری در روش های تدریس سنتی و جایگزینی آن ها با رویکردهای سازنده گرایانه و مشارکتی را تایید می کند.