نقش رهبری تحول آفرین مدیران آموزشی در ارتقاء کیفیت محیط یادگیری: یک مطالعه نظری-تحلیلی

هدف از تدوین این مقاله علمی–پژوهشی، تبیین نقش محوری رهبری تحول آفرین مدیران آموزشی در ایجاد و تثبیت محیط های یادگیری پویا و اثرگذار است. در عصر تحولات سریع فناورانه و چالش های پیچیده نظام های آموزشی، نیاز به سبکی از رهبری که بتواند با الهام بخشی، ترغیب ذهنی، توجه فردی و انگیزه بخشی آرمانی، زمینه ساز تغییرات بنیادین در نگرش و عملکرد معلمان و دانش آموزان شود، بیش از پیش احساس می شود. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش مدلسازی معادلات ساختاری (SEM)، به بررسی روابط میان مولفه های رهبری تحول آفرین (مستقل)، متغیرهای میانجی (یادگیری اجتماعی و انگیزش خودتعیین گری معلمان) و متغیر وابسته (کیفیت محیط یادگیری) می پردازد. داده های این مطالعه به صورت شبیه سازی شده و با در نظر گرفتن پارامترهای واقع گرایانه حوزه آموزش، تولید و تحلیل شده اند. یافته های حاصل از تحلیل رگرسیون و SEM نشان می دهد که رهبری تحول آفرین مدیران، هم به طور مستقیم و هم به واسطه تقویت یادگیری اجتماعی در میان معلمان (مبتنی بر نظریه بندورا) و افزایش انگیزش درونی و خودتعیین گری آنان (مبتنی بر نظریه دسی و ریان)، تاثیر مثبت، قوی و معناداری بر ارتقای کیفیت محیط یادگیری دارد. شاخص های برازش مدل نهایی ([ \chi^۲/df = ۲.۳۱ ], [ CFI = ۰.۹۶ ], [ RMSEA = ۰.۰۷ ]) حاکی از برازش مطلوب آن است. نوآوری این تحقیق در تلفیق چارچوب های نظری مکمل و آزمون مدلی یکپارچه در بافت نظام آموزشی ایران است. این مقاله با ارائه پیشنهاداتی کاربردی برای مدیران و سیاستگذاران آموزشی و نیز جهت دهی به پژوهش های آتی، درصدد است گامی در جهت بهبود مستمر کیفیت مدیریت در مراکز آموزشی بردارد.