تحلیل تطبیقی تاثیر سرمایه روان شناختی والدین بر کاهش اضطراب تحصیلی دانش آموزان ابتدایی

هدف این پژوهش تحلیل تطبیقی تاثیر سرمایه روان شناختی والدین بر کاهش اضطراب تحصیلی دانش آموزان ابتدایی است. اضطراب تحصیلی یکی از چالش های مهم کودکان در سال های اولیه مدرسه به شمار می رود و می تواند پیامدهایی مانند افت انگیزه، کاهش عملکرد، کاهش اعتمادبه نفس و شکل گیری نگرش های منفی نسبت به مدرسه را به دنبال داشته باشد. سرمایه روان شناختی والدین شامل چهار مولفه امید، خوش بینی، تاب آوری و خودکارآمدی است که قابلیت های هیجانی–شناختی آنان را در مدیریت موقعیت های تربیتی افزایش می دهد. پژوهش حاضر با روش تحلیلی–کتابخانه ای انجام شده و با رویکردی تطبیقی به بررسی پژوهش های داخلی و خارجی پرداخته است تا مسیرهای اثرگذاری سرمایه روان شناختی والدین بر کاهش اضطراب تحصیلی کودکان را تبیین کند. یافته ها نشان می دهد والدینی که از سطح بالاتری از خودکارآمدی برخوردارند، رفتارهای حمایتی و آرامش بخش بیشتری نشان می دهند و در نتیجه کودکان احساس کنترل بیشتری نسبت به تکالیف تحصیلی پیدا می کنند. والدین امیدوار با ارائه بازخوردهای هدفمند و ایجاد نگرش مثبت نسبت به آینده آموزشی، سطح انگیزش و پایداری تحصیلی کودک را افزایش داده و از شدت اضطراب او می کاهند. همچنین خوش بینی والدین موجب می شود کودکان شکست ها و دشواری های تحصیلی را به عنوان بخشی از مسیر یادگیری تلقی کنند و دیدگاه غیرتهدیدآمیز نسبت به مدرسه داشته باشند. تاب آوری والدین نیز با کاهش تنش های خانوادگی و ایجاد محیط هیجانی پایدار، یکی از قوی ترین پیش بینی کننده های کاهش اضطراب تحصیلی است. تحلیل تطبیقی در فرهنگ های مختلف نشان داد در جوامع غربی، مولفه های امید و خوش بینی نقش پررنگ تری دارند در حالی که در جوامع آسیایی، خودکارآمدی والدین به عنوان عامل اصلی اثرپذیری اضطراب تحصیلی شناخته می شود. نتیجه گیری کلی پژوهش بیان می کند که سرمایه روان شناختی والدین به طور مستقیم و غیرمستقیم بر کاهش اضطراب تحصیلی دانش آموزان اثرگذار است و ارتقای آن باید در برنامه های مدارس، مشاوره خانواده و سیاست گذاری آموزشی مورد توجه قرار گیرد. در نهایت، این پژوهش پیشنهاد می کند کارگاه های آموزشی ویژه والدین با تاکید بر مولفه های سرمایه روان شناختی برگزار شود و مداخلات مدرسه محور با محوریت روان شناسی مثبت گرا برای کاهش اضطراب دانش آموزان طراحی گردد.

کلیدواژه ها:

سرمایه روان شناختی والدین ، اضطراب تحصیلی ، ، دانش آموزان ابتدایی.