درس پژوهی : دستگاه حرکتی پایه یازدهم

این درس پژوهی با هدف ارتقای کیفیت یادگیری مفهومی دانش آموزان پایه یازدهم در مبحث دستگاه حرکتی و بهبود روش های تدریس زیست شناسی طراحی و اجرا شد. بررسی های اولیه نشان داد که بسیاری از دانش آموزان مطالب مربوط به استخوان ها، مفاصل و ماهیچه ها را به صورت سطحی و حفظی می آموزند و قادر به درک ارتباط میان ساختار و عملکرد دستگاه حرکتی نیستند.پژوهش حاضر از نوع کیفی کاربردی و بر اساس مدل درس پژوهی (Lesson Study) انجام شد. داده ها با استفاده از مشاهده مستقیم کلاس، پرسش نامه های قبل و بعد از تدریس، مصاحبه با دانش آموزان و جمع آوری بازخورد معلمان گردآوری شد. جامعه ی آماری شامل یک کلاس پایه یازدهم رشته علوم تجربی بود و نمونه گیری به صورت هدفمند انجام شد.اجرای درس پژوهی در دو مرحله (طرح درس اول و دوم) انجام شد. در مرحله ی اول، دانش آموزان با مدل اسکلت و فعالیت های گروهی با اجزای دستگاه حرکتی آشنا شدند و در مرحله ی دوم، با استفاده از مدل سازی ساده ی مفصل و ماهیچه ها، ارتباط ساختار و عملکرد حرکات بدن بررسی شد.نتایج نشان داد که استفاده از فعالیت های عملی، مدل سازی و یادگیری مشارکتی باعث افزایش درک مفهومی، مشارکت فعال و تثبیت یادگیری در دانش آموزان شد. میانگین نمره های یادگیری پس از اجرای طرح درس دوم، نسبت به مرحله ی اول به شکل قابل توجهی افزایش یافت. همچنین، مشارکت دبیران در فرایند درس پژوهی موجب بهبود مهارت های حرفه ای، تبادل تجربه و اصلاح روش های تدریس شد.این پژوهش نشان می دهد که درس پژوهی به عنوان رویکردی مشارکتی و تعاملی، ابزار موثری برای ارتقای کیفیت آموزش و یادگیری در زیست شناسی است و پیشنهاد می شود در سایر مباحث زیست شناسی و علوم تجربی نیز به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

درس پژوهی ، دستگاه حرکتی ، یادگیری فعال ، مدل سازی ، زیست شناسی پایه یازدهم