اقدام پژوهی : چگونه توانستم با برگزاری جشنواره ی «اخلاق نیک»، ارزش های اخلاقی را در رفتار روزمره ی دانش آموزان نهادینه کنم؟

پژوهش حاضر با هدف «نهادینه سازی ارزش های اخلاقی در رفتار روزمره دانش آموزان» از طریق طراحی و اجرای جشنواره ی «اخلاق نیک» در دبستان پسرانه علی ابن ابیطالب (ع) شهر صدرا انجام گرفت. مسئله از آنجا آغاز شد که مشاهده های اولیه و گفت وگو با معلمان نشان می داد تعداد قابل توجهی از دانش آموزان (در مجموع ۳۱۰ نفر در ۱۲ کلاس) در رفتارهایی چون رعایت نوبت، امانت داری، ادب کلامی و مسئولیت پذیری ضعف دارند. در مرحله گردآوری شواهد ۱، از روش های مشاهده ی نظام مند، مصاحبه ی ساختاریافته با پنج معلم پایه و یک پرسشنامه ی بومی سازی شده بر اساس «شاخص های رفتار اخلاقی کودکان» (دارای روایی و پایایی تاییدشده) استفاده شد. سپس راهکارهای عملی شامل تابلوهای کلاس محور رفتار اخلاقی، کارت های «اخلاق نیک»، نمایش های کوتاه کلاسی و مشارکت والدین طراحی و در یک چرخه سه ماهه اجرا گردید. تحلیل داده ها با تکنیک مقایسه شواهد ۱ و ۲ و جدول نموداری شش پرسشه (چه چیزی هست؟ چرا هست؟ چه کسی درگیر است؟ چه زمانی رخ می دهد؟ کجا رخ می دهد؟ چگونه تغییر کند؟) انجام شد. یافته ها نشان داد میزان بروز رفتارهای اخلاقی مطلوب از دید معلمان افزایش چشمگیری داشته و دانش آموزان در سه شاخص «ادب کلامی»، «همدلی» و «رعایت حق دیگران» رشد معنادار داشتند. علاوه براین، مشارکت همکاران و دریافت بازخورد والدین در روند بهبود بسیار موثر بود. نتیجه گیری کلی پژوهش نشان می دهد که برنامه های تربیتی مدرسه محور، اگر دارای ساختار مشخص، نظارت منظم و مشارکت جمعی باشند، می توانند در مدت کوتاه تغییرات پایدار در رفتار اخلاقی دانش آموزان ایجاد کنند.

کلیدواژه ها:

اخلاق نیک ، نهادینه سازی رفتار ، پرسشنامه رفتار اخلاقی ،