اقدام پژوهی : چگونه توانستم با ایجاد «باشگاه علمی دختران خلاق»، روحیه پژوهش و تجربه گرایی را در دانش آموزان مدرسه بشرا پرورش دهم؟

پژوهش حاضر با هدف بررسی این مسئله انجام شد که چگونه می توان با ایجاد «باشگاه علمی دختران خلاق» روحیه پژوهش، تجربه ورزی و مشارکت علمی را در دانش آموزان دبیرستان دخترانه بشرا تقویت کرد. جامعه پژوهش، ۴۰ دانش آموز پایه هشتم بودند که در ساعت رسمی درس علوم درگیر اجرای راهکار شدند. در مرحله تشخیص، ضعف مشارکت، ترس از انجام آزمایش، ناتوانی در طرح سوال و گزارش نویسی علمی با استفاده از مشاهده مستقیم، مصاحبه، گفت وگو با همکاران و پرسشنامه استاندارد سنجش نگرش پژوهشی ثبت شد و نتایج در جدول های مقایسه ای و ماتریس ۶W شواهد ۱ خلاصه گردید. سپس راهکار اصلی راه اندازی باشگاه علمی با طراحی فعالیت های عملی سازگار با امکانات محدود مدرسه اجرا شد و فرایند اجرا با یادداشت برداری، عکس، و بازخوردهای مدرسه ثبت گردید. در مرحله ارزیابی، ابزارهای مرحله اول دقیقا تکرار شد و نتایج شواهد ۲ نشان داد که میزان مشارکت علمی، جرات تجربه ورزی، توان طراحی سوال، مهارت گزارش نویسی و نگرش مثبت نسبت به علوم به طور محسوسی افزایش یافته است. مقایسه نظام مند شواهد ۱ و ۲، تحلیل داده های پرسشنامه و بازخورد مدیر، معاون، مشاور مدرسه و اولیا نیز اثربخشی طرح را تایید کرد. پاسخ به سه پرسش اصلی نشان داد که مشکل فقدان روحیه پژوهشگری وجود داشت؛ با اجرای باشگاه علمی و ساختار سه بخشی «طرح سوال–فعالیت–تحلیل»، مسئله به شکل عملیاتی رفع شد؛ و در نهایت، کلاس علوم به محیطی فعال، پژوهش محور و خلاق تبدیل گردید. نتایج این پژوهش می تواند در مدارس فاقد آزمایشگاه به عنوان الگوی قابل اجرا مورد استفاده قرار گیرد.