روایت پژوهی : روایت مسیر دشوار گفت وگو، درک و تغییر در میان چهار دانش آموز پرخاشگر

این روایت پژوهی حاصل تجربه ی من به عنوان مربی آزمایشگاه دبیرستان فرزانگان ۳ کرج در طی یک سال تحصیلی با کلاس یازدهم ریاضی است؛ جایی که قلدری رابطه ای و شوخی های ظاهرا «بی ضرر» چهار دانش آموز پرخاشگر، به تدریج فضای کلاس را ناایمن و اضطراب آلود کرد و بر یادگیری، عزت نفس و حتی نمرات خود آن ها تاثیر گذاشت. پرسش اصلی من این بود که این الگوهای قلدری چگونه در کلاس شکل می گیرند و تداوم می یابند، مداخلات مدرسه و خود من چه مسیری را طی می کند و در نهایت، این تلاش ها به چه تغییری می انجامد. داده ها از طریق مشاهده ی مستمر کلاسی و آزمایشگاهی، گفت وگوهای فردی با چهار دانش آموز پرنفوذ، جلسات مشاوره، اسناد مدرسه و نوشته های بی نام دانش آموزان گردآوری و به شیوه ی کدگذاری مضمون محور تحلیل شد. در پاسخ به «چه بود؟» یافته ها نشان دادند قلدری بیش از آن که فیزیکی باشد، در قالب طعنه، برچسب زنی، تمسخر لهجه و استمرار در گروه های مجازی جریان دارد و با سکوت و خنده ی تماشاگران و فشارهای تحصیلی و خانوادگی تقویت می شود. در پاسخ به «چه کردم؟» مداخلات من و مدرسه شامل گفت وگوهای عمیق با دانش آموزان و والدین، طراحی آزمون های جبرانی، جلسات گفت وگوی کلاسی درباره ی مرز شوخی و احترام و ایجاد فرصت امن برای شنیدن صدای قربانیان بود. در پاسخ به «چه شد؟» نتایج حاکی از بهبود نسبی در خودآگاهی چهار دانش آموز پرخاشگر، کاهش احساس تنهایی قربانیان، عبور دو نفر از مرز مردودی و شکل گیری حساسیت اخلاقی بیشتر در کلاس بود؛ هرچند قلدری به طور کامل حذف نشد و بخشی از آن همچنان در فضای مجازی و موقعیت های پنهان ادامه یافت. این روایت نشان می دهد تغییر در مدرسه فرایندی تدریجی، چندعاملی و خاکستری است که نیازمند ترکیب قاطعیت، گفت وگو و فرصت دوم است.

کلیدواژه ها:

قلدری رابطه ای ، پرخاشگری دانش آموزی ، روایت پژوهی ، مداخله ی مدرسه ، خودآگاهی و تغییر رفتاری