نقش آموزش خودنظم دهی هیجانی مبتنی بر رویکرد یادگیری اجتماعی–هیجانی (SEL) در کاهش فرسودگی تحصیلی و افزایش درگیری تحصیلی دانش آموزان

در نظام های آموزشی نوین، گذار از تاکید صرف بر توانمندی های شناختی به سمت تقویت مهارت های غیرشناختی و عاطفی، ضرورتی انکارناپذیر تلقی می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش خودنظم دهی هیجانی بر اساس پروتکل یادگیری اجتماعی–هیجانی (SEL) بر کاهش فرسودگی تحصیلی و ارتقای درگیری تحصیلی در دانش آموزان مقطع متوسطه انجام شد. فرسودگی تحصیلی به عنوان یک سندرم شامل خستگی هیجانی، بدبینی و احساس عدم کفایت، سدی جدی در برابر شکوفایی استعدادهاست. از سوی دیگر، درگیری تحصیلی به عنوان متغیری چندبعدی (شناختی، عاطفی و رفتاری)، پیش بین اصلی موفقیت پایدار است. روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پسر پایه نهم منطقه ۲ تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود که از میان آن ها ۶۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت پروتکل SEL قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه فرسودگی تحصیلی برسو و پرسشنامه درگیری تحصیلی ریو بود. تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) انجام شد. یافته ها نشان داد که آموزش SEL به طور معناداری ($P < ۰.۰۱$) منجر به کاهش فرسودگی تحصیلی و افزایش درگیری تحصیلی در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شده است. نتایج این مطالعه بر اهمیت گنجاندن برنامه های ارتقای سلامت هیجانی در برنامه های درسی رسمی تاکید دارد.