رابطه بین رضایت شغلی معلمان و اثر بخشی آن ها در تربیت اخلاقی دانش آموزان

این پژوهش تجربی با هدف تبیین رابطه بین رضایت شغلی معلمان و اثربخشی آن ها در آموزش اخلاق دانش آموزان در مقطع متوسطه صورت گرفت. مطالعه حاضر با اتخاذ رویکرد توصیفی-تحلیلی و بهره گیری از روش پیمایشی، به جمع آوری داده ها از طریق پرسشنامه های استاندارد رضایت شغلی (شامل ابعاد خودمختاری، شایستگی و ارتباط) و اثربخشی در آموزش اخلاق (با تمرکز بر پرورش فضایل اخلاقی و قضاوت اخلاقی) پرداخت. جامعه آماری شامل ۴۱۰ نفر از معلمان متوسطه بودند که با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. داده ها با استفاده از نرم افزارهای آماری SPSS و AMOS و از طریق تحلیل همبستگی پیرسون، تحلیل عاملی تاییدی و مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته های کلیدی پژوهش نشان دهنده وجود یک رابطه مثبت و قوی بین رضایت شغلی معلمان و اثربخشی آن ها در آموزش اخلاق دانش آموزان بود. مولفه های استقلال حرفه ای و جو اخلاقی حمایتی مدرسه به عنوان عوامل میانجی کلیدی در این رابطه شناسایی شدند. نتایج حاکی از آن است که رضایت شغلی بالاتر معلمان، با افزایش اثربخشی آن ها در انتقال ارزش های اخلاقی و پرورش مهارت های تفکر اخلاقی در دانش آموزان همراه است. این تحقیق بر لزوم توجه سیاست گذاران و مدیران آموزشی به ایجاد محیط های کاری مطلوب و حمایتی برای معلمان به منظور ارتقاء کیفیت آموزش اخلاق در مدارس تاکید می کند.نتایج مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) تایید کرد که مدل پیشنهادی از برازش مطلوبی برخوردار است (χ۲/df<۳\chi^۲/df < ۳χ۲/df<۳ و RMSEA<۰.۰۸RMSEA < ۰.۰۸RMSEA<۰.۰۸). به طور خاص، مسیر غیرمستقیم رضایت شغلی بر اثربخشی اخلاقی از طریق متغیر استقلال حرفه ای، از لحاظ آماری معنادار بود (ضریب مسیر غیرمستقیم = ۰.۳۵، p<۰.۰۰۱p < ۰.۰۰۱p<۰.۰۰۱) که نشان می دهد توانمندسازی معلمان در تصمیم گیری های آموزشی، اصلی ترین کانال انتقال تاثیر مثبت رضایت بر عملکرد اخلاقی است. این یافته تاکیدی قوی بر لزوم بازنگری در ساختارهای سازمانی حاکم بر مدارس دارد.

کلیدواژه ها:

رضایت شغلی معلمان ، اثربخشی آموزش اخلاق ، جو اخلاقی مدرسه ، استقلال حرفه ای ، مدل سازی معادلات ساختاری ، روانشناسی تربیتی ، عوامل میانجی.