معلم و تجربه زیسته فشار مراقبت دائمی از خود

این پژوهش با رویکردی پدیدارشناسانه و با هدف واکاوی عمیق تجربه زیسته معلمان در مواجهه با فشار مراقبت دائمی از خود (Self-Care Pressure) انجام شده است. در دنیای معاصر، نقش معلم فراتر از انتقال دانش رفته و شامل مسئولیت های متعدد عاطفی، اجتماعی و روانی دانش آموزان و نظام آموزشی شده است. این امر منجر به ایجاد یک پارادوکس شده است: در حالی که بر سلامت و مراقبت از خود تاکید می شود، نظام آموزشی و انتظارات اجتماعی، معلمان را به سوی فرسایش مداوم سوق می دهد. این مقاله با بهره گیری از چارچوب های نظری پدیدارشناسی هوسرل، تفسیر هرموتیک ون مانن، دیالکتیک گادامر، نظریه کنش ارتباطی هابرماس، مفهوم عاملیت آرنت، و دیدگاه های تربیتی متفکران ایرانی چون باقری و نقیب زاده، به تشریح ابعاد چندلایه این فشار می پردازد. روش پژوهش، روایتی-تفسیری با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری بوده و از طریق مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته با گروهی از معلمان فعال انجام گرفته است. یافته ها نشان داد که فشار مراقبت دائمی از خود در سه محور اصلی "اجبار درونی به ایثارگری بی حد"، "الزام بیرونی به نمایش کمال حرفه ای" و "تلاشی نافرجام برای مدیریت مرزهای کار و زندگی" تبلور می یابد. نتایج این مطالعه نه تنها به درک غنای تجارب زیسته معلمان کمک می کند، بلکه زمینه ساز تدوین راهبردهای عملیاتی متناسب با ماهیت فرهنگی-اجتماعی شغل معلمی در ایران است. این پژوهش بر لزوم بازتعریف مفهوم مراقبت از خود در بافتار حرفه ای و اجتماعی معلم تاکید دارد تا از تبدیل شدن مراقبت به یک منبع فشار مضاعف جلوگیری شود.