موانع حقوقی و چالش های قانونی در نظام وصول عوارض شهرداری ها

امروزه با گسترش سریع شهرنشینی و افزایش پیچیدگی های مدیریت شهری، تامین منابع مالی پایدار برای ارائه خدمات عمومی و توسعه زیرساخت ها به یکی از حیاتی ترین چالش های پیش روی شهرداری ها تبدیل شده است که در این میان، عوارض شهری به عنوان مهم ترین منبع درآمدی محلی نقشی کلیدی ایفا می کند. این پژوهش با هدف شناسایی و تبیین موانع حقوقی و چالش های قانونی در نظام وصول عوارض شهرداری ها انجام شده است. روش تحقیق در این مطالعه توصیفی و از نوع تحقیقات کتابخانه ای و اسنادی است که با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی، به بررسی و تحلیل داده های استخراج شده از قوانین، مقررات، آرای قضایی و مقالات علمی پرداخته است. نتایج حاصل از بررسی نظام مند منابع نشان می دهد که ساختار حقوقی حاکم بر عوارض شهری در ایران با مجموعه ای از تعارضات قانونی، ابهامات مقرراتی و ضعف های ساختاری روبروست که مانع اصلی تحقق درآمدهای پایدار و عدالت مالی شده است. داده های تحلیلی بیانگر آن است که پراکندگی قوانین و تعارض میان مصوبات محلی و قوانین ملی مانند قانون مالیات بر ارزش افزوده، اختیارات شوراها را محدود کرده و منجر به وابستگی افراطی به عوارض ناپایدار ساختمانی شده است. همچنین، ابهام در تفکیک عوارض از مالیات و ضعف ضمانت های اجرایی در قانون، باعث افزایش پرونده های قضایی و کاهش کارایی وصول مطالبات شده است. بررسی ها نشان می دهد که عدم شفافیت در فرآیندهای قانونی و عدم مشارکت مردمی، تمایل به پرداخت عوارض را کاهش داده و اعتماد عمومی را خدشه دار کرده است. بر اساس یافته ها، اصلاح ساختار حقوقی از طریق تدوین قانون جامع عوارض محلی، تقویت ضمانت های اجرایی، نهادینه سازی شفافیت و استفاده از فناوری های نوین، به عنوان راهکارهای اساسی برای رفع موانع حقوقی و ارتقای کارایی نظام مالی شهری پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

عوارض شهری ، موانع حقوقی ، درآمدهای پایدار ، مدیریت شهری ، حکمرانی خوب