نقش برنامه های پرورشی مدرسه در ارتقای تاب آوری دانش آموزان دختر دوره ابتدایی

تاب آوری یکی از مهم ترین مهارت های روان شناختی موردنیاز دانش آموزان در دوره ابتدایی است؛ زیرا این دوره، مرحله حساس رشد شناختی، هیجانی و اجتماعی محسوب می شود و نقش مهمی در شکل گیری هویت و مقابله سازگارانه با چالش ها دارد. مدارس ابتدایی، به ویژه در بخش پرورشی، ظرفیت بالایی برای آموزش مهارت های تاب آوری از طریق برنامه های فوق برنامه، فعالیت های گروهی، مسابقات، جشنواره ها، کارگاه های مهارت های زندگی، و فرصت های مشارکت اجتماعی دارند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش برنامه های پرورشی مدرسه در ارتقای تاب آوری دانش آموزان دختر دوره ابتدایی انجام گرفته است. در این مقاله، ابتدا مفهوم تاب آوری و مولفه های آن شامل امید، خودکارآمدی، انعطاف پذیری هیجانی، حل مسئله، ارتباط موثر و مدیریت استرس تبیین شده است. سپس، برنامه های پرورشی رایج در مدارس دخترانه ابتدایی و نقش آن ها در رشد مهارت های روانی–اجتماعی دانش آموزان تحلیل شده است. یافته های مطالعات پیشین نشان می دهد که مشارکت در فعالیت های پرورشی سبب افزایش احساس تعلق به مدرسه، تقویت عزت نفس، ارتقای مهارت های ارتباطی و ایجاد نگرش مثبت نسبت به توانمندی های فردی می شود؛ عواملی که مستقیما موجب رشد تاب آوری می گردند. در بخش تحلیل، رابطه بین حضور مستمر دانش آموزان در برنامه های پرورشی و میزان تاب آوری آنها بررسی شده و بیان می شود که فعالیت های مشارکتی، تجربه های موفقیت جمعی، مسئولیت پذیری و فرصت های ابراز وجود نقش چشمگیری در تقویت تاب آوری دختران دارند. در پایان، راهکارهایی برای تقویت برنامه های پرورشی با هدف ارتقای تاب آوری در مدارس ابتدایی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

تاب آوری ، برنامه های پرورشی ، دانش آموزان دختر ، دوره ابتدایی ، مهارت های زندگی ، عزت نفس ، مشارکت مدرسه ای ، سلامت روان