بررسی تاثیر آموزش بهداشت دهان و دندان بر رفتارهای بهداشتی دانش آموزان دبستانی

هدف: هدف از این مقاله مروری، بررسی سیستماتیک و تحلیلی اثربخشی برنامه های آموزش بهداشت دهان و دندان مبتنی بر مدرسه بر بهبود رفتارهای بهداشتی و پیامدهای سلامت دهان در دانش آموزان مقطع ابتدایی است. افزایش شیوع پوسیدگی دندان در کودکان، به ویژه در کشورهای با درآمد کم و متوسط، اهمیت مداخلات پیشگیرانه را دوچندان می سازد. آموزش بهداشت در مدارس به عنوان یک استراتژی با دسترسی بالا و مقرون به صرفه، پتانسیل زیادی در تغییر الگوهای رفتاری دارد.روش: در این مرور، مقالات منتشر شده در پایگاه های اطلاعاتی مختلف تا سال ۲۰۲۵ که به بررسی تاثیر مداخلات آموزشی بر شاخص های بهداشت دهان (مانند دانش، نگرش، رفتار مسواک زدن و نخ دندان کشیدن) در دانش آموزان دبستانی پرداخته اند، مورد ارزیابی قرار گرفتند. منابع شامل مطالعات کارآزمایی تصادفی کنترل شده، مرورهای سیستماتیک و متاآنالیزهای مرتبط بودند. تاکید اصلی بر تجزیه و تحلیل مدل ها و چارچوب های نظری مورد استفاده در این مطالعات برای درک عمق تغییرات رفتاری بود.یافته ها: نتایج حاصل از مرور منابع نشان داد که مداخلات آموزشی مبتنی بر مدرسه، به طور کلی، تاثیر مثبت و معناداری بر افزایش دانش و بهبود کوتاه مدت رفتارهای بهداشتی دهان و دندان (از جمله افزایش دفعات مسواک زدن و کاهش مصرف شکر) در دانش آموزان دارند. با این حال، اثربخشی بلندمدت این برنامه ها به عواملی نظیر تداوم برنامه، مشارکت والدین، و استفاده از تئوری های تغییر رفتار بستگی دارد. برخی مطالعات به اهمیت مقرون به صرفه بودن این مداخلات در محیط های مدرسه ای اشاره کرده اند.نتیجه گیری: برنامه های آموزش بهداشت دهان و دندان در مدارس ابتدایی، یک ابزار حیاتی و موثر برای ارتقای سلامت دهان کودکان محسوب می شوند. برای تضمین پایداری و اثربخشی طولانی مدت، لازم است مداخلات به صورت جامع طراحی شوند، مشارکت جامعه و خانواده را در بر گیرند، و از مدل های تئوریک رفتار برای هدف گذاری دقیق و ماندگار رفتارهای بهداشتی بهره ببرند. تحقیقات آتی باید بر تحلیل هزینه-اثربخشی و پایداری این برنامه ها تمرکز کنند.

کلیدواژه ها:

بهداشت دهان ، آموزش ، دانش آموزان ابتدایی ، رفتار بهداشتی ، پوسیدگی دندان ، مداخله مدرسه ای ، سلامت عمومی.