رابطه بین زمان استفاده از تلفن هوشمند و بهزیستی روانی با نقش میانجی ذهن آگاهی

هدف از پژوهش حاضر، بررسی رابطه بین زمان استفاده از تلفن هوشمند و بهزیستی روانی با نقش میانجی ذهن آگاهی در میان دانش آموزان مقطع متوسطه شهر مسجد سلیمان بود. در دهه اخیر، گسترش روزافزون استفاده از تلفن های هوشمند در میان نوجوانان، نگرانی های متعددی را درباره اثرات روانی، هیجانی و اجتماعی این ابزارها ایجاد کرده است. پژوهش های مختلف نشان داده اند که استفاده افراطی از تلفن هوشمند می تواند با کاهش تمرکز، افزایش اضطراب و افت احساس رضایت از زندگی همراه باشد؛ اما در عین حال، سطح بالاتر ذهن آگاهی ممکن است به عنوان عاملی محافظ در برابر این اثرات منفی عمل کند.روش پژوهش از نوع توصیفی همبستگی با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه های نهم تا یازدهم شهر مسجد سلیمان در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۲ بود که از میان آن ها ۳۵۰ نفر با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه زمان استفاده از تلفن هوشمند، پرسشنامه ذهن آگاهی پنج وجهی و پرسشنامه بهزیستی روانی ریف بودند که روایی و پایایی آن ها در مطالعات پیشین تایید شده است. داده ها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر در نرم افزارهای آماری تحلیل شدند.نتایج نشان داد که بین زمان استفاده از تلفن هوشمند و بهزیستی روانی رابطه منفی و معنادار وجود دارد؛ به این معنا که افزایش مدت زمان استفاده از تلفن هوشمند موجب کاهش رضایت از زندگی، افزایش هیجانات منفی و تضعیف احساس رشد شخصی می شود. همچنین یافته ها آشکار ساختند که ذهن آگاهی نقش میانجی معناداری در این رابطه دارد؛ به گونه ای که افراد دارای ذهن آگاهی بالاتر، اثرات منفی ناشی از استفاده افراطی از تلفن را کمتر تجربه می کنند. اثر غیرمستقیم استفاده از تلفن بر بهزیستی روانی از طریق ذهن آگاهی از اثر مستقیم آن قوی تر بود، که این امر اهمیت تقویت مهارت های آگاهی لحظه ای و تنظیم هیجانی را در ارتقای سلامت روان تایید می کند.بر اساس یافته های پژوهش، می توان نتیجه گرفت که ذهن آگاهی نقش تعدیل کننده ای در اثرات روان شناختی فناوری های نوین دارد و می تواند مانع از کاهش بهزیستی روانی در اثر مصرف بیش از اندازه تلفن هوشمند شود. پیشنهاد می شود برنامه های آموزشی مبتنی بر ذهن آگاهی در مدارس به صورت منظم اجرا گردد تا دانش آموزان بتوانند با استفاده آگاهانه از فناوری، تعادل روانی و اجتماعی خود را حفظ کنند.

کلیدواژه ها:

تلفن هوشمند ، بهزیستی روانی ، ذهن آگاهی ، دانش آموزان ، سلامت روان.