تاثیر بحران های اقتصادی بر سیاست های آموزشی و توسعه اجتماعی یک مطالعه موردی از ایران در دوران تحریم و رکود اقتصادی (۱۳۹۱–۱۴۰۴)

این پژوهش با بهره گیری از رویکرد مطالعه موردی کیفی تک موردی بسط یافته، به بررسی عمیق تاثیر بحران اقتصادی ناشی از تحریم های بین المللی و رکود طولانی مدت بر سیاست گذاری آموزشی و پیامدهای آن بر توسعه اجتماعی در ایران طی دوره ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۴ می پردازد. نتایج نشان می دهد که کاهش شدید منابع دولتی، تورم مزمن و کسری بودجه پایدار، منجر به تغییر پارادایم سیاستی از «آموزش به عنوان سرمایه گذاری بلندمدت» به «آموزش به عنوان هزینه قابل تعدیل» شده است. این تغییر، با کاهش بودجه عملیاتی دانشگاه ها (تا ۴۰ درصد در برخی سال ها)، حذف یا کاهش شدید حمایت های تحصیلی مناطق محروم، اولویت دهی به پروژه های عمرانی کوتاه مدت و تضعیف برنامه های کیفی، همراه بوده است. پیامدهای اجتماعی این سیاست ها شامل تشدید نابرابری آموزشی، کاهش شدید تحرک اجتماعی، افزایش ترک تحصیل در مناطق حاشیه ای و تضعیف پیوند میان آموزش و توسعه پایدار بوده است. پژوهش با روش تثلیث داده ای (مصاحبه با ۱۰ کارشناس ارشد، تحلیل بیش از ۸۰ سند رسمی بودجه و سیاستی، و مشاهده غیرمشارکتی) انجام شده و داده ها از طریق تحلیل مضمون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند. نتایج بر ضرورت تدوین سیاست های آموزشی تاب آور، مبتنی بر عدالت توزیعی و دارای مکانیسم های جبرانی در برابر شوک های اقتصادی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

بحران اقتصادی ، تحریم ، سیاست آموزشی ، نابرابری آموزشی ، توسعه اجتماعی ، مطالعه موردی ، ایران