طراحی شاخص های ارزیابی عملکرد شهرداری ها در عصر دیجیتال با رویکرد شهر الکترونیک و شفافیت اطلاعاتی

گذار به شهر الکترونیک فراتر از یک پروژه صرفا فناورانه، یک پدیده پیچیده اجتماعی-سیاسی است که نیازمند بازتعریف مفاهیم حکمرانی، شفافیت و پاسخگویی در عصر دیجیتال می باشد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی چالش ها و ارائه راهکارهای ارزیابی عملکرد شهرداری ها در فضای دیجیتال، با روشی نظام مند و ترکیبی از مطالعات کتابخانه ای، اسنادی و تحلیل محتوای کیفی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که با وجود رشد زیرساخت های سخت افزاری و تولید حجم عظیمی از داده های شهری در ایران، حکمرانی دیجیتال به دلیل فقدان چارچوب قانونی شفاف، ساختارهای سازمانی جزیره ای و فرهنگ اداری بسته، همچنان در مرحله جنینی باقی مانده است. تحلیل ها بیانگر آن است که تمرکز فعلی ارزیابی ها بر «خروجی ها» و تعداد سامانه هاست، در حالی که برای تحقق اثربخشی واقعی، تغییر پارادایم به سمت سنجش «پیامدها» نظیر رضایت شهروندی، کاهش فساد و بهبود کیفیت زندگی ضروری است. همچنین، چالش های فنی نظیر وابستگی به نرم افزارهای انحصاری و تهدیدات امنیتی، و چالش های اجتماعی نظیر بی اعتمادی شهروندان به نحوه استفاده از داده های شخصی، موانع اصلی پیش رو هستند. بر این اساس، پیشنهادات کاربردی در ابعاد مختلف شامل تدوین «منشور حقوق داده های شهری» برای تضمین مالکیت و حریم خصوصی، ایجاد «دبیرخانه عالی داده» برای یکپارچه سازی و شکستن ساختارهای سلیویی سازمانی، حرکت به سمت نرم افزارهای متن باز برای تضمین امنیت و استقلال، و نهادینه سازی شفافیت و مشارکت مردمی برای جلب اعتماد عمومی ارائه شده است. در نهایت، تاکید می شود که بدون ایجاد بازاری قانونمند برای داده های شهری و تغییر معیارهای ارزیابی از کمیت به کیفیت، سرمایه گذاری های انجام شده در شهر هوشمند نمی توانند منجر به ارتقای رفاه و عدالت شهری شوند.

کلیدواژه ها:

حکمرانی دیجیتال ، شهر الکترونیک ، ارزیابی عملکرد ، شفافیت اطلاعاتی ، داده های شهری