تحلیل نقش روش های تدریس فعال بر انگیزش تحصیلی و یادگیری عمیق دانش آموزان دوره ابتدایی

این پژوهش با هدف تحلیل نقش روش های تدریس فعال بر انگیزش تحصیلی و یادگیری عمیق دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شده است. روش های تدریس فعال با محوریت دانش آموز، از قبیل یادگیری مبتنی بر پروژه، یادگیری مشارکتی، و روش حل مسئله، به عنوان متغیر مستقل در نظر گرفته شدند. تاثیر این روش ها بر دو متغیر وابسته اصلی یعنی انگیزش تحصیلی (با ابعاد انگیزش درونی، بیرونی و بی انگیزگی) و یادگیری عمیق (با مولفه های درک مفهومی، ارتباط دهی ایده ها و تفکر انتقادی) مورد بررسی قرار گرفت. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه معلمان و دانش آموزان پایه های چهارم، پنجم و ششم ابتدایی در نظر گرفته شد. با استفاده از یک طرح توصیفی–تحلیلی و به کارگیری داده های شبیه سازی شده، مدل های آماری پیشرفته شامل مدلسازی معادلات ساختاری (SEM) و تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) اجرا شد. یافته های حاصل از تحلیل SEM نشان داد که روش های تدریس فعال اثر مستقیم، مثبت و معناداری بر هر دو متغیر انگیزش تحصیلی ( (\beta = ۰.۷۲, p < ۰.۰۱) ) و یادگیری عمیق ( (\beta = ۰.۶۵, p < ۰.۰۱) ) دارد. همچنین، نتایج تحلیل MANCOVA پس از کنترل متغیرهای زمینه ای مانند جنسیت و پیشینه اقتصادی–اجتماعی، حاکی از تفاوت معنادار بین گروه آزمایش (با دریافت آموزش فعال) و گروه کنترل بود. این یافته ها موید آن است که به کارگیری روش های تدریس فعال نه تنها انگیزش تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی را به طور قابل توجهی افزایش می دهد، بلکه بستر لازم برای دستیابی به یادگیری عمیق و ماندگار را نیز فراهم می آورد. از این رو، بازبینی و بازاندیشی در شیوه های سنتی آموزش و گنجاندن رویکردهای فعال در برنامه ریزی درسی دوره ابتدایی، ضرورتی انکارناپذیر است.