رابطه سبک مدیریت کلاس معلم (مشارکتی در مقابل دستوری) با نشاط و انگیزه تحصیلی دانش آموزان

مدیریت کلاس درس، یکی از مهم ترین مولفه های اثربخشی تدریس و کیفیت یادگیری دانش آموزان است. شیوه ای که معلم برای اداره کلاس، ایجاد نظم و هدایت تعاملات انتخاب می کند، تاثیر عمیقی بر جو عاطفی کلاس، انگیزه دانش آموزان و در نهایت، نشاط و شادابی آن ها در محیط مدرسه دارد. دو سبک اصلی مدیریت کلاس، یعنی سبک "مشارکتی" (یا تعاملی) و سبک "دستوری" (یا آمرانه)، رویکردهای متفاوتی را در تعامل با دانش آموزان، وضع قوانین و برخورد با مسائل رفتاری ارائه می دهند. درک تفاوت این دو سبک و تاثیر آن ها بر نشاط و انگیزه تحصیلی، می تواند راهنمای ارزشمندی برای معلمان در جهت بهبود عملکرد حرفه ای خود باشد.پژوهش حاضر با رویکردی مروری و کتابخانه ای، به تحلیل رابطه سبک مدیریت کلاس معلم (مشارکتی در مقابل دستوری) با نشاط و انگیزه تحصیلی دانش آموزان می پردازد. در این مسیر، ابتدا مفهوم و مولفه های هر یک از دو سبک مدیریت تشریح شده و سپس با بهره گیری از نظریه های روان شناختی مرتبط (از جمله نظریه خودتعیین گری، نظریه نیازهای بنیادین و نظریه جو مدرسه)، تاثیر این سبک ها بر انگیزش درونی، شادکامی و سرزندگی دانش آموزان تحلیل می گردد. یافته ها نشان می دهد که سبک مدیریت مشارکتی، با حمایت از خودمختاری دانش آموزان، ایجاد فرصت برای مشارکت در تصمیم گیری ها، و تقویت احساس تعلق و شایستگی، به طور معناداری با افزایش انگیزه درونی و نشاط تحصیلی مرتبط است. در مقابل، سبک مدیریت دستوری، با تاکید بر کنترل بیرونی، محدودیت آزادی ها و ایجاد جو خشک و اضطراب زا، به تضعیف انگیزه و کاهش نشاط منجر می شود. بر این اساس، توانمندسازی معلمان در جهت اتخاذ سبک مدیریت مشارکتی، یک راهبرد کلیدی برای ارتقای سلامت روانی و انگیزشی دانش آموزان است.

کلیدواژه ها:

سبک مدیریت کلاس ، مدیریت مشارکتی ، مدیریت دستوری ، نشاط تحصیلی ، انگیزه تحصیلی