هویت یابی دانش آموزان در بستر محیط های آموزشی و تاثیر آن بر عملکرد تحصیلی

دوران مدرسه، به ویژه سال های نوجوانی، یکی از حساسترین مقاطع زندگی هر فرد برای شکل گیری هویت محسوب می شود. در این دوره، دانش آموزان با پرسش های بنیادینی درباره "کیستی" خود مواجه هستند و تلاش می کنند تا با تلفیق تجارب گذشته، انتظارات آینده و بازخوردهای دریافتی از محیط، تصویری منسجم و یکپارچه از خویشتن بسازند. محیط آموزشی به عنوان یکی از مهم ترین بسترهای اجتماعی شدن کودکان و نوجوانان، نقشی حیاتی در این فرآیند ایفا می کند. تعامل با معلمان و همسالان، موفقیت ها و شکست های تحصیلی، جو عاطفی مدرسه و فرهنگ حاکم بر آن، همگی بر نحوه شکل گیری هویت دانش آموزان تاثیرگذارند.پژوهش حاضر با رویکردی مروری و کتابخانه ای، به بررسی رابطه دوسویه بین فرآیند هویت یابی دانش آموزان و محیط های آموزشی و تاثیر آن بر عملکرد تحصیلی می پردازد. در این مسیر، مهم ترین نظریه های هویت از جمله نظریه رشد روانی-اجتماعی اریک اریکسون و نظریه هویت خود جیمز مارسیا مورد واکاوی قرار گرفته اند. همچنین، ابعاد مختلف محیط آموزشی از جمله جو مدرسه، روابط معلم-دانش آموز، گروه همسالان و برنامه درسی پنهان به عنوان عوامل موثر بر هویت یابی تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد که شکل گیری هویت تحصیلی مثبت و منسجم، با افزایش انگیزه، خودکارآمدی، تاب آوری و در نهایت بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان رابطه مستقیم دارد. بر این اساس، ایجاد محیط های آموزشی حمایتگر، هویت بخش و توانمندساز، ضرورتی انکارناپذیر برای نیل به اهداف تعلیم و تربیت است.

کلیدواژه ها:

هویت یابی ، هویت تحصیلی ، محیط آموزشی ، عملکرد تحصیلی