مدل شناختی ناوبری: تعامل هیپوکمپ و پیش پیشانی

در فیزیولوژی شناختی و علوم اعصاب، حافظه ی مکانی بخشی از حافظه بوده که مسئول ثبت و بازخوانی اطلاعات درباره­ی اجزای محیط، جهت­گیری و ناوبری است. اعمال شناختی مغز از جمله ناوبری، از طریق فعالیت­های دارای همبستگی و دنباله­ای نواحی مختلف مغز شکل گرفته و اجرا می­شوند. طبق تحقیقات انجام شده، فرایند ناوبری عمدتا به عمل کرد هیپوکمپ و بخش گیج گاهی میانی مرتبط است و بازیابی حافظه ی مکانی از این نواحی تحت کنترل ناحیه ی پیشانی و مشخصا قشر پیش­پیشانی میانی انجام می­شود. با توجه به عدم وجود یک مدل شناختی و محاسباتی جامع از فرایند ناوبری در مسیر یاد گرفته شده، مبهم بودن اطلاعات انتقالی بین واحدها و هم چنین دور بودن بسیاری از مدل­های ارائه شده با واقعیت اتفاق افتاده در تبادل اطلاعات در این فرایند شناختی مغز، در این مقاله سعی شده است تا مدلی شناختی از این فرایند بر اساس رویکردهایی از مفاهیم محاسباتی و با تمرکز بر تعامل دوطرفه بین HPC و mPFC ارائه شود. مدل پیشنهادی در بر گیرنده ی مهم ترین نواحی مغزی فعال در ناوبری با استفاده از نقشه ی شناختی بوده و بر اساس نحوه ی عمل کرد و تعاملات بین نواحی مختلف مغزی، توصیف­هایی را بر مبنای مفاهیم سنکرونی بین نوسان گرها ارائه می­کند. در این مدل بر اساس فرایند سنکرونی در انتقال اطلاعات و ماهیت عمل کرد مبتنی بر قواعد واحد mPFC در کنترل واحدهای گیج گاهی میانی، ایده ی استفاده از مجموعه­های نورونی وندرپل و پایگاه قواعد کنترلی مطرح شده است. هم چنین با تحلیل و ارائه ی شواهد نشان داده شده است که این مدل در راستای توجیه اختلالات عمل کردی و شناختی در ناوبری و طراحی و پیش­بینی اثر پروتکل­های درمانی و توان بخشی در بیماری­های مرتبط با این عمل کرد شناختی نظیر آلزایمر می­تواند مفید و کاربردی باشد.

کلیدواژه ها:

ناوبری ، تعامل ، هیپوکمپ ، قشر پیش پیشانی میانی ، وندرپل ، پایگاه قواعد