آموزش مهارت های زندگی در مدرسه؛ ضرورت یا انتخاب؟

تحولات شتابان اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و فناورانه در دهه های اخیر، ماهیت «زندگی» را برای کودکان و نوجوانان دگرگون ساخته است. مدرسه، به عنوان نهاد رسمی تربیت، دیگر نمی تواند صرفا به انتقال دانش نظری و مهارت های شناختی محدود بسنده کند. در چنین شرایطی، آموزش مهارت های زندگی به یکی از مهم ترین و در عین حال مناقشه برانگیزترین موضوعات نظام های آموزشی بدل شده است. این مقاله با رویکردی تحلیلی انتقادی به این پرسش بنیادین می پردازد که آیا آموزش مهارت های زندگی در مدرسه یک «انتخاب تربیتی» است یا یک «ضرورت اجتناب ناپذیر». با بهره گیری از مبانی نظری تعلیم وتربیت، روان شناسی رشد، جامعه شناسی آموزش و اسناد بالادستی آموزشی، تلاش شده است جایگاه مهارت های زندگی در مدرسه معاصر بازتعریف شود. مقاله در هشت بخش مستقل تنظیم شده و ضمن واکاوی مفهوم مهارت های زندگی، به چرایی، چگونگی، موانع و پیامدهای آموزش آن در بستر مدرسه ایرانی می پردازد. نتایج نشان می دهد که غفلت از آموزش نظام مند مهارت های زندگی، مدرسه را به نهادی ناکارآمد در آماده سازی دانش آموزان برای زیستن آگاهانه، مسئولانه و تاب آور در جهان پیچیده امروز تبدیل می کند.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی :مهارت های زندگی ، مدرسه ، تربیت رسمی ، برنامه درسی پنهان ، شایستگی های روانی اجتماعی ، نظام آموزشی ایران