بررسی تاثیر فرهنگ مدرسه بر شکل گیری هویت تحصیلی و اجتماعی دانش آموزان

فرهنگ مدرسه به عنوان یکی از مولفه های بنیادین نظام آموزشی، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری هویت تحصیلی و اجتماعی دانش آموزان ایفا می کند و می تواند مسیر رشد فردی، آموزشی و اجتماعی آنان را به طور معناداری تحت تاثیر قرار دهد. هدف مقاله حاضر بررسی ابعاد و سازوکارهای تاثیر فرهنگ مدرسه بر فرایند هویت یابی دانش آموزان و تبیین نقش عناصر رسمی و غیررسمی مدرسه در این زمینه است. این پژوهش با رویکرد تحلیلی–توصیفی و بر پایه مطالعات کتابخانه ای و بررسی مقالات معتبر داخلی و خارجی انجام شده و تلاش دارد با تلفیق دیدگاه های جامعه شناختی و روان شناختی، تصویری منسجم از پیوند میان فرهنگ مدرسه و هویت تحصیلی و اجتماعی ارائه دهد. یافته های پژوهش نشان می دهد که عواملی چون نظام ارزشی حاکم بر مدرسه، الگوهای تعاملی میان معلمان و دانش آموزان، شیوه های مدیریتی، فضای عاطفی و هنجارهای غالب، نقشی اساسی در تقویت یا تضعیف احساس تعلق، خودپنداره تحصیلی و هویت اجتماعی دانش آموزان دارند. همچنین نتایج حاکی از آن است که مدارس برخوردار از فرهنگ مشارکتی و حمایت گر، بستر مناسبی برای شکل گیری هویت مثبت، افزایش انگیزش تحصیلی و توسعه مهارت های اجتماعی فراهم می کنند. بر این اساس، توجه آگاهانه به فرهنگ مدرسه می تواند به عنوان راهبردی موثر در ارتقای کیفیت آموزش و پرورش و رشد همه جانبه دانش آموزان مورد توجه سیاست گذاران و دست اندرکاران آموزشی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

فرهنگ مدرسه ، هویت تحصیلی ، هویت اجتماعی ، دانش آموزان ، نظام آموزشی