یادگیری اجتماعی و نقش شبکه های همسالان در تقویت مهارت های شناختی و اجتماعی

انسان موجودی ذاتا اجتماعی است و ماهیت وجودی او در بستر تعاملات با دیگران معنا یافته و شکوفا می شود. این اصل بنیادین، به ویژه در دوران حساس کودکی و نوجوانی که پایه های شخصیت، توانایی های شناختی و الگوهای رفتاری هر فرد پی ریزی می شود، از اهمیت و حساسیتی دوچندان برخوردار است. در میان انبوه تعاملات اجتماعی که کودک در طول زندگی روزمره خود تجربه می کند، تعامل با همسالان (دیگر کودکان) جایگاهی منحصربه فرد و تاثیرگذار دارد. شبکه های همسالان، به عنوان بسترهای طبیعی و پویا برای تبادل نظر، همکاری، رقابت، همدلی و یادگیری مشاهده ای، نقشی اساسی در شکل دهی به توانایی های شناختی و اجتماعی کودکان ایفا می کنند. مقاله مروری حاضر با هدف بررسی نظام مند و چندوجهی نقش یادگیری اجتماعی و شبکه های همسالان در تقویت این دو دسته از مهارت های اساسی در دانش آموزان، با تمرکز بر دوره آموزش ابتدایی، بر اساس آخرین یافته های پژوهشی منتشر شده در بازه زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۶ انجام شده است. کودکان در حین بازی با فناوری های دیجیتال، تعاملات اجتماعی پیچیده ای از جمله نگاه متقابل، نوبت گیری و هم تنظیمی از خود نشان می دهند که نشان دهنده ظرفیت ذاتی آن ها برای ایجاد سرمایه اجتماعی و شبکه های ارتباطی است . در پایان، این مقاله با تاکید بر ضرورت بازنگری در طراحی محیط های یادگیری مدارس به گونه ای که فرصت های غنی و ساختاریافته برای تعامل مثبت و سازنده همسالان فراهم آید، بر لزوم آگاهی بخشی به معلمان و والدین در مورد اهمیت این تعاملات و نقش آن ها در تسهیل و هدایت آن ها، و همچنین انجام پژوهش های بیشتر برای بررسی دقیق تر مکانیسم های تاثیر شبکه های همسالان بر ابعاد مختلف رشد کودک تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

یادگیری اجتماعی ، شبکه های همسالان ، مهارت های شناختی ، مهارت های اجتماعی ، نظریه ذهن