نقش مدیر مدرسه ابتدایی در مدیریت تعارض و ایجاد جو مثبت سازمانی

تعارض پدیده ای اجتناب ناپذیر در سازمان های آموزشی است که در صورت مدیریت صحیح، می تواند به فرصتی برای خلاقیت، نوآوری و بهبود روابط انسانی تبدیل شود. مدارس ابتدایی به دلیل تنوع کنشگران (مدیران، معلمان، دانش آموزان و والدین) و حساسیت دوره رشد کودکان، نیازمند مدیریت تعارضی آگاهانه و مبتنی بر اصول علمی هستند. هدف مقاله حاضر، تبیین نقش مدیر مدرسه ابتدایی در مدیریت تعارض و ایجاد جو مثبت سازمانی است. این پژوهش با روش مروری‑تحلیلی و با مطالعه منابع معتبر داخلی و خارجی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که مدیر مدرسه ابتدایی با ایفای نقش های چندگانه به عنوان «تسهیل گر ارتباطات»، «الگوی رفتار سازنده»، «معمار جو سازمانی مثبت» و «مدیریت تعارض مبتنی بر راهبرد راه حل مداری» می تواند زمینه را برای تبدیل تعارضات مخرب به تعارضات سازنده فراهم آورد (رحیمی و همکاران، ۱۴۰۳؛ محمدی و قاسم زاده علیشاهی، ۱۴۰۳). راهبرد راه حل مداری به عنوان موثرترین رویکرد در مدیریت تعارض، بیشترین توان را در پیش بینی کیفیت زندگی کاری معلمان و ایجاد جو مثبت سازمانی دارد (جهان گیری و همکاران، ۱۴۰۳). هوش هیجانی بالای مدیران و معلمان می تواند به طور مستقیم بر روش های مدیریت تعارض تاثیر گذاشته و موجب ایجاد فضایی مثبت و سازنده در مدرسه شود (کنفرانس ملی مدیریت تعارض، ۱۴۰۳). جو مثبت سازمانی که حاصل مدیریت صحیح تعارضات و تعاملات سازنده است، به نوبه خود زمینه ساز افزایش رضایت شغلی معلمان، بهبود یادگیری دانش آموزان و تقویت سرمایه اجتماعی مدرسه می شود (محمدی و قاسم زاده علیشاهی، ۱۴۰۳). نتایج نشان می دهد که مدیران مدارس ابتدایی با آموزش مهارت های ارتباطی، توسعه هوش هیجانی، اتخاذ سبک مدیریت مشارکتی و ایجاد ساختارهای حل مسئله، می توانند تعارضات را به طور موثر مدیریت کرده و جو سازمانی مثبتی در مدرسه ایجاد نمایند. در پایان، مقاله با تاکید بر الزامات اجرایی و متناسب سازی با بافت آموزش ابتدایی ایران، پیشنهادهایی برای سیاست گذاران، مدیران و پژوهشگران ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

مدیریت تعارض ، جو سازمانی مثبت ، مدیر مدرسه ابتدایی ، راهبرد راه حل مداری ، هوش هیجانی