بررسی میزان آگاهی معلمان ابتدایی از حقوق کودک و تاثیر آن بر جو کلاس درس

حقوق کودک به عنوان یکی از ارکان اساسی نظام های آموزشی معاصر، نقش تعیین کننده ای در تضمین رشد همه جانبه، کرامت انسانی، و عدالت آموزشی دارد. معلمان دوره ابتدایی، به دلیل تعامل مستقیم و مستمر با کودکان در حساس ترین دوره های رشد شناختی، عاطفی و اجتماعی، جایگاهی کلیدی در تحقق عملی این حقوق در محیط مدرسه ایفا می کنند. با این حال، شواهد پژوهشی نشان می دهد که میزان آگاهی و دانش حرفه ای معلمان درباره حقوق کودک، و نیز نحوه بازتاب این آگاهی در شیوه های مدیریت کلاس، تعاملات تربیتی و ایجاد جو کلاس درس، به طور نظام مند مورد بررسی قرار نگرفته است.پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان آگاهی معلمان ابتدایی از حقوق کودک و تحلیل تاثیر آن بر ابعاد مختلف جو کلاس درس انجام شده است. این مطالعه با رویکرد ترکیبی (کمی–کیفی) طراحی گردیده و از طریق پیمایش، مشاهده کلاسی و مصاحبه نیمه ساختاریافته داده ها را گردآوری می کند. جامعه آماری شامل معلمان دوره ابتدایی بوده و نمونه گیری به صورت تصادفی طبقه ای انجام شده است. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه استاندارد آگاهی از حقوق کودک، مقیاس جو کلاس درس و چک لیست مشاهده تعاملات آموزشی است.یافته های مورد انتظار نشان می دهد که سطوح بالاتر آگاهی معلمان از حقوق کودک با ایجاد جو مثبت کلاس، کاهش تعارضات، افزایش احساس امنیت روانی، تقویت مشارکت دانش آموزان و بهبود روابط معلم–دانش آموز همبستگی معنادار دارد. همچنین تحلیل های کیفی می تواند ابعاد پنهان و سازوکارهای روان شناختی و تربیتی این رابطه را روشن سازد.نتایج این پژوهش می تواند مبنایی علمی برای سیاست گذاری آموزشی، بازنگری در برنامه های تربیت معلم، و طراحی دوره های توانمندسازی حرفه ای با محوریت حقوق کودک فراهم آورد و به ارتقای کیفیت محیط های یادگیری در مدارس ابتدایی کمک نماید.

کلیدواژه ها:

حقوق کودک ، آگاهی معلمان ، جو کلاس درس ، معلمان ابتدایی ، مدیریت کلاس ، عدالت آموزشی