تبیین راهبردهای آموزشی موثر در انتقال مفاهیم بنیادین قانون مداری به دانش آموزان دوره ابتدایی

قانون مداری به عنوان یکی از مولفه های بنیادین سرمایه اجتماعی و پیش نیاز تحقق حکمرانی مطلوب، توسعه پایدار و انسجام مدنی، نقشی اساسی در شکل دهی به هویت شهروندی ایفا می کند. با وجود تاکید اسناد بین المللی همچون United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) بر آموزش شهروندی جهانی و تربیت مبتنی بر حقوق و مسئولیت ها، همچنان خلا نظری و کاربردی قابل توجهی در تبیین راهبردهای آموزشی موثر برای انتقال مفاهیم بنیادین قانون مداری در دوره ابتدایی مشاهده می شود. پژوهش حاضر با هدف تبیین چارچوبی نظری–کاربردی برای آموزش قانون مداری به دانش آموزان دوره ابتدایی، از رویکرد کیفی مبتنی بر سنتز نظریه ها و تحلیل محتوای تطبیقی بهره گرفته است. مبانی نظری تحقیق بر پایه نظریه رشد شناختی Jean Piaget، نظریه اجتماعی–فرهنگی Lev Vygotsky، نظریه یادگیری اجتماعی Albert Bandura و مراحل رشد اخلاقی Lawrence Kohlberg سامان یافته است.یافته ها نشان می دهد که انتقال موثر مفاهیم قانون مداری مستلزم به کارگیری راهبردهای چندسطحی شامل یادگیری مبتنی بر تجربه، گفت وگوی اخلاقی هدایت شده، بازی های نقش آفرینی، شبیه سازی موقعیت های اجتماعی، آموزش مشارکتی، الگوپردازی رفتاری و ایجاد محیط مدرسه قانون محور است. همچنین نتایج بر ضرورت همسویی برنامه درسی رسمی، برنامه درسی پنهان و فرهنگ سازمانی مدرسه تاکید دارد. در این چارچوب، مدرسه نه صرفا محل انتقال دانش، بلکه به مثابه زیست بوم تمرین قانون مداری تلقی می شود. مقاله حاضر ضمن ارائه مدل مفهومی چندبعدی، دلالت های سیاستی و آموزشی برای برنامه ریزان درسی، مدیران مدارس و معلمان دوره ابتدایی پیشنهاد می کند و زمینه را برای مطالعات تجربی آینده فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

قانون مداری ، آموزش ابتدایی ، آموزش شهروندی ، رشد اخلاقی ، راهبردهای تدریس ، برنامه درسی پنهان