نقش معلم در پیشگیری از افت تحصیلی در دوره متوسطه

افت تحصیلی، به عنوان یکی از مسائل جدی نظام های آموزشی، به ویژه در دوره حساس متوسطه، به کاهش مستمر و تدریجی عملکرد تحصیلی دانش آموز نسبت به سطوح قبلی یا معیارهای مورد انتظار اشاره دارد. این پدیده، پیامدهای زیان باری در ابعاد فردی، اجتماعی و اقتصادی به دنبال دارد. در این میان، معلم به عنوان اصلی ترین عامل اجرایی در فرآیند یاددهی–یادگیری، نقشی محوری و بی بدیل در پیشگیری، شناسایی و مداخله به موقع در مواجهه با افت تحصیلی ایفا می کند. هدف اصلی این مقاله، تبیین ابعاد مختلف نقش معلم در پیشگیری از افت تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه است. روش تحقیق حاضر، از نوع کیفی و با رویکرد مروری–تحلیلی است که با مطالعه نظام مند منابع کتابخانه ای و مقالات علمی معتبر فارسی و لاتین انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که نقش معلم در این زمینه فراتر از آموزش محض است و نقش های آموزشی (طراحی مناسب، تدریس فعال، ارزشیابی مستمر)، تربیتی–روانی (ایجاد انگیزه، تقویت عزت نفس، ارتباط موثر)، شناسایی زودهنگام و نیز تعامل سازنده با خانواده را در بر می گیرد. نتایج این تحلیل حاکی از آن است که توانمندسازی معلمان در این حیطه ها، همراه با رفع چالش های ساختاری مانند تراکم کلاس و کمبود امکانات، می تواند به طور معناداری در کاهش نرخ افت تحصیلی موثر باشد. بر این اساس، پیشنهاد می شود آموزش های مستمر و کاربردی در زمینه روان شناسی تربیتی، روش های تدریس متنوع و مهارت های ارتباطی برای معلمان در دستور کار نظام آموزشی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

افت تحصیلی ، دوره متوسطه ، نقش معلم ، پیشگیری ، انگیزش تحصیلی.