نقش روایت گری و داستان پردازی تاریخی در افزایش انگیزه و درک مفاهیم تاریخ در دانش آموزان دوره متوسطه اول

آموزش تاریخ در دوره متوسطه اول غالبا با چالش هایی همچون کاهش انگیزه تحصیلی، یادگیری سطحی، حفظ محوری و عدم ارتباط معنادار دانش آموزان با مفاهیم تاریخی مواجه است. یکی از رویکردهای نوین در آموزش تاریخ، بهره گیری از روایت گری و داستان پردازی تاریخی به عنوان راهبردی فعال، معناگرا و تجربه محور است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش روایت گری و داستان پردازی تاریخی در افزایش انگیزه تحصیلی و تعمیق درک مفاهیم تاریخ در دانش آموزان دوره متوسطه اول انجام شده است. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل بوده است. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه هشتم متوسطه اول و نمونه پژوهش شامل ۶۰ نفر از دانش آموزان است که به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه انگیزش تحصیلی، آزمون محقق ساخته سنجش درک مفاهیم تاریخی و فرم مشاهده کلاسی بوده است. گروه آزمایش طی ۸ جلسه آموزش تاریخ را با رویکرد روایت گری و داستان پردازی تاریخی دریافت کردند، در حالی که گروه کنترل با روش سنتی (سخنرانی و پرسش و پاسخ محدود) آموزش دیدند. نتایج تحلیل داده ها نشان داد که میانگین نمرات انگیزش تحصیلی و درک مفاهیم تاریخی در گروه آزمایش به طور معناداری بالاتر از گروه کنترل است (۰۵/۰>P). یافته ها حاکی از آن است که روایت گری تاریخی با فعال سازی تخیل، درگیرسازی هیجانی، ایجاد همذات پنداری و سازمان دهی معنایی اطلاعات، موجب یادگیری عمیق تر و پایدارتر می شود. بر این اساس پیشنهاد می شود معلمان تاریخ در دوره متوسطه اول از راهبردهای روایت محور به عنوان مکمل روش های تحلیلی بهره گیرند.واژگان کلیدی: روایت گری تاریخی، داستان پردازی آموزشی، انگیزه تحصیلی، درک مفاهیم تاریخی، آموزش تاریخ، متوسطه اول.