طراحی پانسمان زیستی هوشمند جدید بر پایه ترکیب نانوکامپوزیت-ZnO کیتوزان با سنتز سبز و عصاره های گیاهی برای پایش زخم های مزمن

موضوع: زخم های مزمن به دلیل روند کند ترمیم و احتمال بالای عفونت های مقاوم، یکی از چالش های مهم حوزه سلامت محسوب می شوند. در این پژوهش، پانسمانی زیستی مبتنی بر نانوکامپوزیت اکسید روی پوشش داده شده با کیتوزان به همراه عصاره های آنتی باکتریال گیاهی آلوئه ورا و گزنه طراحی و سنتز شد تا ضمن تسریع فرایند ترمیم، فعالیت ضدباکتریایی موثر علیه استافیلوکوکوس اورئوس ارائه دهد. سنتز نانوذرات (ZnO NPs ) ZnO و نانوکامپوزیت اکسید روی پوشش داده شده با کیتوزان با استفاده از عصاره آبی گیاه پونه کوهی بومی استان فارس به عنوان رویکردی سبز و زیست سازگار انجام شد. هدف: این مطالعه تولید نانوذرات روی اکسید با استفا ده از عصاره آبی پونه کوهی بومی استان فارس و تهیه نانو کامپوزیت با روکش نانو ذره با کیتوزان به همراه عصاره های و بررسی اثرات آنتی باکتریال آن و بررسی عملکرد حسگری آن ها می پردازد.روش ها:: در مطالعه حاضر، نانوذرات ZnO از عصاره آبی پونه کوهی بومی استان فارس در دمای اتاق سنتز شد و پوشش دهی نانوذرات ZnO به وسیله کیتوزان با روشی بسیار ساده منجر به تولید نانوکامپوزیت روی اکسید-کیتوزان شد. مشخصه یابی نمونه ها توسط پراش اشعه(XRD) ، میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) صورت گرفت. فعالیت آنتی باکتریال آن ها به همراه عصاره های آنتی باکتریال گیاهی آلوئه ورا و گزنه به عنوان پانسمان زیستی و نقش حسگری آن در پایش زخم های مزمن تعیین شد یافته های نتایج XRD نانوذرات ZnO به درستی سنتز شده و ساختار بلوری شبیه الگوی قبلی گزارش شده بود. مورفولوژی نانوذرات برای نانوساختار ZnO و نانوکامپوزیت روی اکسید-کیتوزان بر اساس تصاویر SEM تائید شد. تقویت فعالیت های ضد باکتری نانو کامپوزیت روی اکسید-کیتوزان به دلیل وجود ZnO NPs و کیتوزان و همچننین همراه عصاره های گیاهی آلوئه ورا و گزنه اثر که خواص آنتی باکتریال آنها از قبل ثابت شده است، مشاهده شد. نتیجه گیری: نتایج نشان داد ترکیب عصاره های گیاهی با نانوذرات کیتوزان و نانوکامپوزیت - ZnOکیتوزان به طور قابل توجهی قطر هاله های عدم رشد باکتری را افزایش داد، به گونه ای که نسبت های بالاتر نانوذرات موجب تقویت فعالیت ضدباکتریایی شدند )تا ۸/۵۳ میلی متر در غلظت ۵۰۰ (ppm افزون بر این، بهره گیری از رنگدانه های طبیعی آنتوسیانین استخراج شده از کلم قرمز، امکان پایش غیرتهاجمی و بصری تغییرات pH زخم و تشخیص زودهنگام عفونت را فراهم ساخت. این پانسمان چندمنظوره با عملکرد هم افزایی، خواص ضدالتهابی، آنتی اکسیدانی و زیست سازگاری عصاره های گیاهی و نانوکامپوزیت، رویکردی نوین و کارآمد برای درمان و پایش زخم های مزمن ارائه می دهد. یافته ها پتانسیل کاربرد این سامانه زیستی هوشمند را در طراحی پانسمان های پیشرفته با قابلیت آزادسازی کنترل شده دارو و تشخیص به موقع عفونت تایید می کند و می تواند به بهبود کیفیت زندگی بیماران و کاهش مقاومت دارویی کمک شایانی نماید.

کلیدواژه ها:

نانوکامپوزیت روی اکسید –کیتوزان ، عصاره های گیاهی ، نشانگر زیستی ، پانسمان زیستی هوشمند ، زخم مزمن