بررسی سبک های تدریس معلمان و تاثیر آن بر ایجاد انگیزه و مسئولیت پذیری در دانش آموزان (مطالعه موردی: مدارس متوسطه شهر درگز)

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین سبک های تدریس معلمان با انگیزه تحصیلی و مسئولیت پذیری دانش آموزان دوره متوسطه شهر درگز انجام شده است. سبک تدریس معلم به عنوان یکی از مهم ترین عوامل تاثیرگذار بر فرایند یاددهی-یادگیری، می تواند نقش تعیین کننده ای در شکل گیری نگرش ها، رفتارها و عملکرد تحصیلی دانش آموزان ایفا کند. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش را تمامی معلمان و دانش آموزان دوره متوسطه شهر درگز در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ تشکیل دادند. با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، نمونه ای به حجم ۲۵۰ نفر (شامل ۵۰ معلم و ۲۰۰ دانش آموز) انتخاب شد. برای گردآوری داده ها از سه پرسشنامه استاندارد سبک های تدریس (گراشا و ریچمن، ۱۹۹۶)، انگیزه تحصیلی (والرند و همکاران، ۱۹۹۲) و مسئولیت پذیری (کردلو، ۱۳۹۵) استفاده شد. روایی پرسشنامه ها به روش محتوایی و سازه و پایایی آن ها از طریق ضریب آلفای کرونباخ (به ترتیب ۸۷/۰، ۸۹/۰ و ۸۵/۰) تایید گردید. داده ها با استفاده از آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار) و آمار استنباطی (ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه) و با نرم افزار SPSS-۲۶ تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان داد که بین سبک های تدریس معلمان با انگیزه تحصیلی و مسئولیت پذیری دانش آموزان رابطه معناداری وجود دارد (۰۱/۰ >p). از میان سبک های پنج گانه تدریس (کارشناس، اقتدار رسمی، الگو، تسهیل کننده و مدیری)، سبک های تسهیل کننده و الگو بیشترین تاثیر مثبت را بر انگیزه تحصیلی و مسئولیت پذیری دانش آموزان داشتند، در حالی که سبک اقتدار رسمی تاثیر منفی و معناداری بر این متغیرها نشان داد. نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که سبک های تدریس توانایی پیش بینی ۳۸ درصد از واریانس انگیزه تحصیلی و ۳۲ درصد از واریانس مسئولیت پذیری دانش آموزان را دارند. بر اساس یافته ها، به معلمان توصیه می شود که با بهره گیری از سبک های تدریس دانش آموز-محور (تسهیل کننده و الگو)، زمینه را برای افزایش انگیزه و تقویت مسئولیت پذیری دانش آموزان فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

سبک های تدریس ، انگیزه تحصیلی ، مسئولیت پذیری ، دانش آموزان ، شهر درگز.